Hvað er fjarlægasta fyrirbærið í himingeimnum langt í burtu í ljósárum?

Svar

Í dag eru framfarir í stjarnvísindum svo örar að hætt er við að svar þetta verði úrelt stuttu eftir að það birtist. Samkvæmt nýjustu upplýsingum er fjarlægasta fyrirbæri himingeimsins dulstirni eða kvasi. Dulstirnið er staðsett nálægt Sextantsmerkinu en áætluð fjarlægð til þess er um 10 eða 12 milljarðar ljósára. Sé það rétt, lagði ljósið af stað frá þessu dulstirni stuttu eftir að alheimurinn varð til.



Dulstirnið uppgötvaðist í mars árið 2000. Þegar það fannst kom hátt rauðvik þess stjörnufræðingum í opna skjöldu. Fyrirbæri sem fjarlægjast athugandann senda frá sér rautt ljós, þar sem bylgjulengdin færist nær rauða enda litrófsins. Sé ljósið frá fyrirbærinu alveg við rauða endann, vitum við að það fjarlægist okkur hratt.

Stjörnufræðingar áætla að fyrirbæri sem fjarlægjast okkur hratt, hafi verið að fjarlægjast með auknum hraða frá upphafi alheimsins og eru þess vegna mjög fjarlæg.

Uppgötvunin þykir renna stöðum undir þá kenningu að vetrarbrautir hafi myndast fyrr en áður var talið, þar sem dulstirni eru oft tengd vetrarbrautum. Stjörnufræðingar segja að ljósið sem dulstirnið sendir frá sér hafi lagt af stað aðeins milljarði ára eftir myndun alheimsins. Vafalítið eiga þó önnur fjarlægari fyrirbæri eftir að uppgötvast.

Myndin er fengin á vefsíðu Sloan Digital Sky Survey.

Heimildir:

• Vefsíðan Sloan Digital Sky Survey.
• Vefsíðan Space.com.
• Vefsíðan Sky & Telescope.