Hvað gerir geislafræðingur?

Svar

Árið 2001 var tekið í notkun starfsheitið geislafræðingur og kom það í stað gamla starfsheitisins „röntgentæknir“. Þykir nýja starfsheitið lýsa starfinu betur þar sem notkun röntgengeisla skiptir ekki jafn miklu í starfi geislafræðinga og áður. Rannsóknaraðferðum geislafræðinga hefur fjölgað og tækni á borð við ómun eða hljóðsjá (e. sonar), sem byggist á úthljóði (e. ultrasound), og segulómun (e. magnetic resonance imaging) hefur fengið aukið vægi innan geislafræðinnar.


Mynd af mannshöfði tekin með segulómtækni.
Í reglugerð um geislafræðinga stendur meðal annars: „Geislafræðingur framkvæmir geislarannsóknir, geislameðferð og aðrar rannsóknir á fólki með myndgerðartækni...” Starfsvið geislafræðinga hefur vaxið ört á undaförnum árum með nýrri tækni og aukinni myndgerð innan læknisfræðinnar.

Myndgreining er stór þáttur í starfi geislafræðinga. Þeir gera röntgenmyndir, segulómgreiningu, tölvusneiðmyndir, rannsóknir með samsætum (isotopes) og ómrannsóknir til greiningar á sjúkdómum og áverkum. Auk myndgreiningar starfa geislafræðingar við geislameðferðir, beinþéttnimælingar, gæðaeftirlit, kennslu og geislavarnir.

Geislafræðingar starfa á myndgreiningardeildum heilbrigðisstofnana og einkafyrirtækja, við geislameðferðareiningu Landspítalans - Háskólasjúkrahúss (LSH), hjá Geislavörnum ríkisins, Hjartavernd og víðar.

Nám geislafæðinga nær yfir ýmis fræðasvið. Meðal þeirra eru líffærafræði, lífeðlisfræði, eðlisfræði, efnafræði, geislaeðlisfræði, geislavarnir, lyfjafræði, sýklafræði, sjúkdómafræði og sneiðlíffærafræði. Nám sem veitir starfsréttindi sem geislafræðingur tekur fjögur ár. Geislafræði hefur hingað til verið kennd við Tækniháskóla Íslands en verður framvegis kennd við Háskóla Íslands.

Frekara lesefni á Vísindavefnum:

• Kennarinn minn sagði að röntgengeislar færu síður í gegnum þétta hluti, er það rétt? eftir Jónínu Guðjónsdóttur
• Mig vantar svo að vita hvernig segulómun (MRI) fer fram? eftir Jón B. Hauksson
• Hvað sendir frá sér geislun, í til dæmis röntgentækjum? eftir Jónínu Guðjónsdóttur
• Er hægt að sjá í gegnum málma með röntgengeislum? eftir Jónínu Guðjónsdóttur
• Hver var Wilhelm Röntgen og hver er saga hans? eftir Jónínu Guðjónsdóttur

Heimildir og mynd:

• Heimasíða Tækniháskóla Íslands
• idan.is - vefur fyrir ungt fólk um íslenskan iðnað.
• Mynd: Fréttavefur BBC. Sótt 7.6.2005.

---

Höfundur þakkar Þórunni Káradóttur Hvasshovd, sviðstjóra geislafræðisviðs við Tækniháskóla Íslands, fyrir veitta aðstoð.