Hversu mikið blóð er í okkur? Er meira blóð í 150 kg manni en í þeim sem er bara 50 kg?

Svar

Hjá heilbrigðum einstaklingi er blóðmagnið um 8% af líkamsþyngd.

Gjarnan er miðað við að í líkama meðalþungs fullorðins einstaklings séu eitthvað í kringum 5 lítrar af blóði. Þarna er venjulega átt við karlmann sem er um 70 kg að þyngd en það eru ýmsir þættir sem hafa áhrif á blóðmagnið svo sem kyn, heilsufar, líkamssamsetning og búseta.

Sá þáttur sem oftast er nefndur sem áhrifaþáttur á magn blóðs er líkamsþyngdin. Til viðmiðunar er hægt að áætla að blóð sé um 7-8% af líkamsþyngd manna. Samkvæmt þessu ætti 50 kg einstaklingur að vera með um 4 kg (lítra) af blóði en 150 kg einstaklingur með um 12 lítra af blóði. Málið er hins vegar ekki svona einfalt, því líkamssamsetningin spilar þarna inn í. Fituvefur þarf ekki sama blóðflæði og vöðvar og því vex blóðmagnið ekki í sama hlutfalli og líkamsþyngdin ef aukna þyngd má fyrst og fremst rekja til aukinnar fitu.

Aldur og kyn hafa líka einhver áhrif, til dæmi hafa konur yfirleitt aðeins minna blóð en karlar af sömu þyngd. Til gamans má benda á töflu á vef University of Michigan Medical School sem sjá má með því að smella hér en þar má sjá stuðla til þess að reikna út blóðmagn hjá börnum, konum og körlum. Þessi tafla er þó einfölduð eins og flest annað þegar kemur að umfjöllun um blóðmagn einstaklinga þar sem þarna er ekki tekið tilliti til líkamssamsetningar heldur miðað við líkamsþyngdina.

Eins og nefnt var hér að ofan er búseta eitt af því sem getur haft áhrif á magn blóðs. Fólk sem býr hátt yfir sjávarmáli hefur venjulega meira blóð en fólk sem býr neðar. Ástæðan er sú að eftir því sem hærra er farið verður súrefnismagn í loftinu minna og því þarf meira blóð og þar með meiri flutningsgetu til þess að fullnægja súrefnisþörf líkamans. Um þetta má lesa í svari við spurningunni Hvernig er hægt að auka súrefnisupptöku í blóði, til þess að bæta árangur með löglegum hætti í hlaupum?


Heimildir og mynd:

• Volume of Blood in a Human á The Physics Factbook.
• Blood á en.wikipedia.org.
• University of Michigan Medical School.
• J. Feldschuh og Y. Enson. Prediction of the normal blood volume. Relation of blood volume to body habitus. Circulation - Journal of the American Heart Association, 1977, 56:605-612.
• The Blood á Das Ginkgo - Web.
• Mynd: HowStuffWorks. Sótt 4. 5. 2012.

---

Vísindavefurinn þakkar Anders B. Jensen ábendingar við gerð þessa svars.