Hvers vegna fær maður niðurgang af sveskjum?

Svar

Sveskjur eru þurrkaðar plómur, sem eru ávextir plöntunnar Prunus domestica L. Sveskjur koma aðallega frá Bandaríkjunum, nánar tiltekið Kaliforníu, og Frakklandi. Um hægðalosandi áhrif af sveskjum hefur lengi verið vitað og er neysla þeirra talin meðal þeirra úrræða sem hægt er að grípa til við harðlífi. Ekki er fullkomlega ljóst hvernig þessi áhrif til hægðalosunar eru til komin, en talið er að hátt sorbitólinnihald í sveskjum (15 g í 100 g) geti skýrt þessi áhrif að hluta að minnsta kosti.


Sveskjur frá Kaliforníu.
Sorbitól er eitt sykuralkóhólanna sem flest eiga það sammerkt að gefa sætt bragð en frásogast ekki að fullu úr fæðu og geta haft hægðalosandi áhrif. Töluvert mikla neyslu af sveskjum ætti að þurfa til að framkalla niðurgang. Til dæmis hafa Bandarísku næringarráðgjafasamtökin (ADA = American Dietetic Association) bent á að neysla sorbitóls geti leitt til niðurgangs fari hún yfir 50 g/dag. Það samsvarar vel yfir 300 g af sveskjum á dag eða tæplega því magni sem er að finna í dæmigerðum sveskjupakka. Hafa ber þó í huga að þessi mörk eru vafalaust nokkuð breytileg eftir einstaklingum og að aðrir þættir í sveskjum geta lagt lóð á vogarskálarnar til hægðalosunar. Er þá fyrst og fremst litið til fenólsambandanna klórógensýru (e. chlorogenic acid) og neóklórógensýru (e. neochlorogenic acid). Þessi efnasambönd virðast einnig taka þátt í að hægja á upptöku glúkósa úr fæðu og þar með blóðsykursvari, ásamt reyndar sorbitóli og trefjum sem er að finna í sveskjum.

Mynd: California Dreaming with California Prunes