Sendu inn spurningu

Hér getur þú sent okkur nýjar spurningar um vísindaleg efni.

Hafðu spurninguna stutta og hnitmiðaða og sendu aðeins eina í einu. Einlægar og vandaðar spurningar um mikilvæg efni eru líklegastar til að kalla fram vönduð og greið svör. Ekki er víst að tími vinnist til að svara öllum spurningum.

Persónulegar upplýsingar um spyrjendur eru eingöngu notaðar í starfsemi vefsins, til dæmis til að svör verði við hæfi spyrjenda. Spurningum er ekki sinnt ef spyrjandi villir á sér heimildir eða segir ekki nægileg deili á sér.

Spurningum sem eru ekki á verksviði vefsins er eytt.

Að öðru leyti er hægt að spyrja Vísindavefinn um allt milli himins og jarðar!

=

Hvað er dvalargró?

Dvalargró (e. endospore) eða sporar eru hylki sem svonefndar gram-jákvæðar bakteríur af nokkrum ættkvíslum mynda sem viðbrögð við óhagstæðum umhverfisskilyrðum. Breytingar á nánasta umhverfi bakteríanna svo sem á sýrustigi, hitastigi eða þurrki virka sem hvati til þess að bakteríurnar myndi dvalargró og bíði af sér þessa „vistkreppu“. Þegar skilyrðin batna kemur bakterían úr gróinu og kallast það spírun.

Dvalargró þola mjög öfgakenndar aðstæður, þau eru hitaþolin, geislaþolin og geta þolað mikinn þurrk enda er tilgangur þeirra að bakterían komist yfir erfitt tímabil í ótilgreindan tíma, jafnvel ár eða aldir. Á meðan bakterían er í gróinu stöðvast efnaskipti hennar og hún hefur engin samskipti við umhverfi sitt.



Dvalargrómyndun finnst aðeins innan fylkingar Firmicutes sem telur tæplega 300 ættkvíslir. Kunnar ættkvíslir þessarar fylkingar sem mynda dvalargró eru Bacillus, Clostridium og Paenibacillus.

Þess má geta að dvalargró miltisbrandsbakteríunnar Bacillus antrhacis voru notuð í nokkrum „árásum“ í Bandaríkjunum og víðar árið 2001. Gróin voru á duftformi en þegar þau komast í „lífvænlegt“ umhverfi og spíra þá geta þau valdið hinum lífshættulega miltisbrandi.

Mynd:

Útgáfudagur

1.11.2011

Spyrjandi

Magdalena Rut, f. 1997

Höfundur

Jón Már Halldórsson

líffræðingur

Tilvísun

Jón Már Halldórsson. „Hvað er dvalargró?“ Vísindavefurinn, 1. nóvember 2011. Sótt 27. september 2016. http://visindavefur.is/svar.php?id=59225.

Jón Már Halldórsson. (2011, 1. nóvember). Hvað er dvalargró? Vísindavefurinn. Sótt af http://visindavefur.is/svar.php?id=59225

Jón Már Halldórsson. „Hvað er dvalargró?“ Vísindavefurinn. 1. nóv. 2011. Vefsíða. 27. sep. 2016. <http://visindavefur.is/svar.php?id=59225>.

Chicago | APA | MLA

Sendu inn spurningu
eða

Vísindadagatalið

Hestar

Hesturinn var líklega fyrst taminn í Evrasíu fyrir 5–6.000 árum. Nær víst er talið að enn fyrr, eða á síðustu skeiðum ísaldar, hafi menn veitt sér villihesta til matar. Menn tömdu í fyrstu hesta til að fá af þeim mjólk, skinn og kjöt. Elsta heimildin um hest sem reiðskjóta er á um 4.500 ára gamalli leirtöflu frá Súmerum. Þar sést maður á baki dýrs sem gæti verið hestur.