Spurning

Hvað var Ísland lengi að myndast?

Spyrjandi

Sonja Sævarsdóttir, f. 2001

Svar

Ísland byrjaði að myndast fyrir mörgum milljónum ára og myndun þess er enn í gangi eins og við erum reglulega minnt á með eldgosum sem hér verða.

Í svari Sigurðar Steinþórssonar við spurningunni Hversu gamlir eru mismunandi hlutar Íslands? segir að allt frá því að Norður-Atlantshaf byrjaði að opnast fyrir um 60 milljón árum hefur verið land yfir heita reitnum. Nýtt berg myndast eftir gosbeltunum, það berst til hliðanna og sekkur loks í sæ. Fyrir 50 milljón árum voru Færeyjar Ísland, ef svo má segja. Elsta berg sem nú er ofan sjávarmáls á Íslandi er sem sagt um það bil 16 milljón ára -- eldra berg er sokkið í sæ.


Undir Íslandi er heitur reitur. Fyrir um 60 milljón árum myndaðist fyrst land yfir þessum heita reit en það land er löngu horfið.

Þetta ferli sem lýst er hér að ofan, það er að nýtt efni kemur upp, rekur til hliðanna og sekkur í sæ er enn í fullum gangi og myndun landsins því alls ekki lokið.

Nýmyndun efnis er þó aðeins hluti af myndun landsins. Mótun þess, það er hvernig landið lítur út, er líka stöðugt í gangi. Um landmótunina hefur Sigurður Steinþórsson fjallað í nokkrum svörum og segir meðal annars í svari við spurningunni Af hverju lítur landið okkar út eins og það gerir?
Við mótun landsins takast á innræn og útræn öfl, eldgos bæta jarðmyndunum ofan á þær sem fyrir voru, en roföflin rjúfa yfirborðið og bera jarðefnin til sjávar. Hvorum vegnar betur á hverjum tíma fer eftir aðstæðum, og hér á landi eru það jöklar ísaldar sem áhrifamestir hafa verið við mótun þess Íslands sem við þekkjum.
Mynd:


Leit


Vísindadagatalið

Ólafur Björnsson
(1912-1999)
( Fyrri Næsti )

Hagfræðingur og stjórnmálamaður, samdi mörg rit um þjóðhagfræði og skyld svið og þýddi einnig erlend rit. Var um langa hríð mikilvægur ráðgjafi stjórnvalda.

Aðalstyrktaraðili

Happdrætti Háskólans