Af hverju lýsir eldurinn?

Svar

Hluti af orkunni sem losnar við bruna myndar ljós.

Þegar eldur brennur losnar svokölluð efnaorka (e. chemical energy) úr læðingi. Sameindir efnisins sem er að brenna taka að hreyfast með miklum hraða og sleppa frá efninu.

Orkan sem losnar breytist í aðrar myndir af orku. Hluti af orkunni myndar ljós en annar hluti orkunnar berst til okkar sem varmi. Í raun og veru er efnaorkan ekkert annað en hreyfiorka og stöðuorka rafeinda og atómkjarna í sameindunum, eins og hægt er að lesa um í svari Þorsteins Vilhjálmssonar við spurningunni Hvernig er stöðuorku breytt í hreyfiorku?

Bæði ljósorkan og varmaorkan í brunanum eru rafsegulbylgjur. Munurinn felst einungis í mismunandi sveiflutíðni. Ljósið sem við sjáum af logandi eldi eru sveiflur í raf- og segulsviði með sveiflutíðni sem augu okkar eru næm fyrir. Langstærsti hluti bylgnanna við bruna er innrautt ljós sem við sjáum ekki en skynjum sem hita.

Mynd af rafsegulrófinu. Á myndinni er „sýnilegi“ hluti rafsegulrófsins tilgreindur sérstaklega. Innrauða ljósið er hægra megin við sýnilega ljósið.

Bruni efnis felst í því að efnið gengur í efnasamband við súrefni andrúmsloftsins. Kertalogi er dæmi um bruna, hann myndast við það að vaxið í kertinu brennur. Við brunann rofna bæði súrefnissameindirnar og sameindir í vaxinu og orkan sem verður til við rofnunina kemur fram sem ljósorka og varmaorka. Við skynjum mismunandi ljósorku sem mismunandi liti. Blái liturinn sem við sjáum oft neðst í kertaloga er til að mynda orkuríkari en sá guli.

Myndir:

• File:Campfire Pinecone.png - Wikipedia, the free encyclopedia. (Sótt 17.04.2012).
• File:EM spectrum.svg - Wikimedia Commons. Texti íslenskaður af starfsmönnum Vísindavefsins. Sótt 28.3.2012.