Sendu inn spurningu

Hér getur þú sent okkur nýjar spurningar um vísindaleg efni.

Hafðu spurninguna stutta og hnitmiðaða og sendu aðeins eina í einu. Einlægar og vandaðar spurningar um mikilvæg efni eru líklegastar til að kalla fram vönduð og greið svör. Ekki er víst að tími vinnist til að svara öllum spurningum.

Persónulegar upplýsingar um spyrjendur eru eingöngu notaðar í starfsemi vefsins, til dæmis til að svör verði við hæfi spyrjenda. Spurningum er ekki sinnt ef spyrjandi villir á sér heimildir eða segir ekki nægileg deili á sér.

Spurningum sem eru ekki á verksviði vefsins er eytt.

Að öðru leyti er hægt að spyrja Vísindavefinn um allt milli himins og jarðar!

=

Árnastofnun - mynd í *Árnarstofnun

Hverjar eru rætur eða uppruni orðsins fórn?

Orðið fórn 'fórnfæring; hlutur eða annað sem fórnað er, offur' þekktist þegar í fornu máli. Eiginleg merking er 'það sem guðunum er fært'. Orðið er einnig til í nýnorsku fȏrn 'gjöf, sending' og í danskri mállýsku forn 'gjöf sem gefin er til veislu'.

Mynd sem franski rithöfundurinn, listamaðurinn og landkönnuðurinn Jacques Arago (1790-1855) teiknaði af fórnarathöfn á Hawaii. Myndin birtist árið 1822.

Nafnorðið er leitt af sögninni að færa 'hreyfa, færa úr stað, koma með eitthvað' sem þekkist í nær öllum germönskum málum, til dæmis færeysku og nýnorsku føra, sænsku föra, dönsku føre, fornensku fēran, fornháþýsku fuoran, gotnesku forjan.

Heimild:
  • Ásgeir Blöndal Magnússon. 1989. Íslensk orðsifjabók. Orðabók Háskólans, Reykjavík.

Mynd:

Útgáfudagur

19.2.2016

Spyrjandi

Einar Valur Bjarnason Maack

Höfundur

Guðrún Kvaran

prófessor

Tilvísun

Guðrún Kvaran. „Hverjar eru rætur eða uppruni orðsins fórn?“ Vísindavefurinn, 19. febrúar 2016. Sótt 26. ágúst 2016. http://visindavefur.is/svar.php?id=70621.

Guðrún Kvaran. (2016, 19. febrúar). Hverjar eru rætur eða uppruni orðsins fórn? Vísindavefurinn. Sótt af http://visindavefur.is/svar.php?id=70621

Guðrún Kvaran. „Hverjar eru rætur eða uppruni orðsins fórn?“ Vísindavefurinn. 19. feb. 2016. Vefsíða. 26. ágú. 2016. <http://visindavefur.is/svar.php?id=70621>.

Chicago | APA | MLA

Sendu inn spurningu
eða

Vísindadagatalið

Hestafl

Hestafl er mælieining um afl eða afköst. Eitt hestafl er aflið sem þarf til að lyfta 75 kg um einn metra á sekúndu. James Watt (1736–1819) bjó mælieininguna til með því að reikna út meðalafköst smáhesta sem voru notaðir til að draga kol upp úr námum. Þar sem þetta voru smáhestar jók hann við þá tölu og ákvarðaði þannig eitt hestafl. Eining metrakerfisins um afköst er hins vegar vatt (W).