Hvað orsakar þörungablóma í hafinu?

Svar

Þörungar nota sólarljós og ólífræn næringarefni í sjónum til orkuframleiðslu. Á veturna þegar yfirborðssjór kólnar og vinda gætir blandast sjórinn niður á mikið dýpi og næringarefni berast á ný til yfirborðs. Vegna uppblöndunar haldast svifþörungarnir ekki nægilega lengi uppi í ljóstillífunarlaginu til að ljóstillífa og því verður vöxtur þeirra lítill sem enginn. Á veturna gætir sólarljóss einnig lítið og það takmarkar vöxt þörunga.

Þegar vorar og tekur að hlýna hitnar yfirborðið og sjór verður lagskiptur fyrir áhrif hlýnunar og ferskvatns frá landi. Við þessar aðstæður skapast kjörskilyrði fyrir þörunga og þeir fjölga sér hratt. Þetta er nefnt vorblómi svifþörunganna eða vorhámark.

Gervitunglamynd sem sýnir vel þörungablóma í Barentshafi.
Á vorin eru það fyrst og fremst kísilþörungar sem eru ráðandi í svifinu. Þegar líður á sumarið lækkar styrkur kísils í yfirborðssjónum og þá fjölgar öðrum hópum svifþörunga. Yfir sumarið minnkar styrkur ólífrænna næringarefna í efstu lögum sjávar og dregur þá úr fjölda ákveðinna hópa svifþörunga, en aðrir hópar og tegundir sem geta nýtt sér önnur form næringar taka við. Á haustin þegar yfirborð sjávar kólnar verður aftur uppblöndun í sjónum og næringarefni úr neðri lögum sjávar berast upp í yfirborðið., Við þessar aðstæður eykst vöxtur svifþörunga aftur og þá er talað um haustblóma.

Frekara lesefni á Vísindavefnum:

• Hvert er mikilvægi þörunga fyrir lífríki jarðar? eftir Jón Má Halldórsson
• Hvað eru svifþörungar og hvernig fjölga þeir sér? eftir Matvælastofnun

Mynd:

• Geology.com. Sótt 21.1.2010.

---

Þetta svar er stytt útgáfa af umfjöllun um þörungaeitur á vef Matvælastofnunar og birt með góðfúslegu leyfi.