Hvenær kemur orðið prjón og sögnin að prjóna fyrst fyrir í íslensku máli eða riti?

Svar

Orðið prjón og sögnin að prjóna koma hvorki fyrir sem flettur í fornmálsorðabók Johans Fritzner né í seðlasafni Stofnunar Árna Magnússonar í Kaupmannahöfn með orðum úr fornu óbundnu máli. Elstu dæmi í söfnum Orðabókar Háskólans um sögnina að prjóna eru frá síðari hluta 16. aldar en dæmin um prjón eru eitthvað yngri, hið elsta frá 1749.

Orðið prjónles ‛prjónaður farnaður, til dæmis vettlingar, sokkar’ þekkist frá miðri 17. öld. Ásgeir Blöndal Magnússon bendir í Íslenskri orðsifjabók (1989:725) á að bæði orðin prjón og prjónn séu leidd af nafnorðinu prjónn ‛teinn úr málmi eða tré’ en prjón hafi ekki tíðkast hérlendis fyrr en á 16. öld. Orðin eiga sér ekki samsvörun í grannmálunum. Í dönsku er notað strikke, í þýsku stricken og í ensku knit.

Frekara lesefni á Vísindavefnum:

• Hvenær lærðu Íslendingar að prjóna og af hverjum? eftir Vigdísi Stefánsdóttur

Mynd:

• Easy Knitting Blog. Sótt 3.11.2010.