Af hverju nefnast vikulokin okkar helgi en ekki vikulok eins og weekend á ensku?

Svar

Helgur er samandregin mynd af heilagur, orðin til við brottfall sérhljóðs í þolfalli og þágufalli eintölu og allri fleirtölunni nema eignarfalli og sömuleiðis í veiku beygingunni en brottfallinu fylgdi einhljóðun tvíhljóðsins ei í e. Merking orðanna er hin sama. Nafnorðið helgi merkir ‛heilagleiki’ en einnig ‛helgur dagur eða dagar’. Sunnudagurinn var einn þeirra daga sem halda skyldi heilagan, vinna sem minnst og fara til kirkju ef mögulegt var. Í tilskipun frá 1855 kemur fram að helgi sunnudagsins byrji stundu fyrir miðnætti kvöldið áður. Helgi sunnudagsins er því gömul í málinu. Það er síðan yngri notkun að helgin nái yfir laugardaginn líka og fylgir því að víða er ekki eða minna unnið á laugardögum.

Helgin fór að ná yfir laugardag þegar minna eða ekkert var unnið á þeim degi.
Orðið vikulok þekkist einnig í málinu og á Orðabók Háskólans elst dæmi úr Morgunblaðinu frá 1913 en aðeins eldri dæmi má finna á timarit.is. Orðið er þar notað um lok vinnuviku en ekki helgina.

Mynd:

• Old Picture of the Day: April 2010. Sótt 9.5.2011.