Af hverju er allt í geimnum kringlótt?

Svar

Þrátt fyrir að sólstjörnur, reikistjörnur og tungl séu yfirleitt sem næst kúlulaga er það ekki svo að allt í geimnum sé kringlótt.

Dæmi um hluti í geimnum sem eru ekki endilega kringlóttir eru smástirni. Þyngdarkraftar frá smástirnum duga ekki til að þjappa þeim í kúlulögun. En í svari Þorsteins Vilhjálmssonar við spurningunni: Hvers vegna eru plánetur hnöttóttar en ekki kassalaga? kemur fram:

Myndun sólstjarna, reikistjarna og tungla gerist í aðalatriðum þannig að gas í geimnum safnast í kekki sem dragast síðan saman vegna innbyrðis aðdráttar agnanna í kekkjunum. ... Hann leitast því til dæmis við að gefa kekkinum kúlulögun. Sú viðleitni truflast að vísu stundum af snúningi í kekkinum sem er þó ekkert aðalatriði hér. En kúlulögunin stafar sem sagt af þyngdarkraftinum eða með öðrum orðum af því að staðarorka efnisins í kekkinum er minnst þegar hann tekur á sig þá lögun.

Þetta smástirni er til að mynda ekki kringlótt.
Frekara lesefni og heimild á Vísindavefnum:

• Hvers vegna eru plánetur hnöttóttar en ekki kassalaga? eftir Þorstein Vilhjálmsson

Mynd:

• Wikipedia.com - asteroid. Sótt 11.4.2011.

Hér er einnig svarað spurningunni:

Af hverju er enginn pláneta eins og kassi í laginu?

---

Þetta svar er í flokknum "bekkirnir spyrja" þar sem starfsfólk vefsins svarar spurningum frá grunnskólabekk í kennslustund, samkvæmt samningi. Lögð er áhersla á skjót svör, stutt og aðgengileg. Oft er byggt á öðrum svörum sem kunna að nýtast almennum lesendum betur.