Sendu inn spurningu

Hér getur þú sent okkur nýjar spurningar um vísindaleg efni.

Hafðu spurninguna stutta og hnitmiðaða og sendu aðeins eina í einu. Einlægar og vandaðar spurningar um mikilvæg efni eru líklegastar til að kalla fram vönduð og greið svör. Ekki er víst að tími vinnist til að svara öllum spurningum.

Persónulegar upplýsingar um spyrjendur eru eingöngu notaðar í starfsemi vefsins, til dæmis til að svör verði við hæfi spyrjenda. Spurningum er ekki sinnt ef spyrjandi villir á sér heimildir eða segir ekki nægileg deili á sér.

Spurningum sem eru ekki á verksviði vefsins er eytt.

Að öðru leyti er hægt að spyrja Vísindavefinn um allt milli himins og jarðar!

=

Hvað eru mörur?

Mara er, samkvæmt gamalli þjóðtrú, óvættur sem ræðst á sofandi fólk. Það að fá martröð er að vera troðin af möru. Oftast var talað um mörur sem kvenkyns verur en þó voru þær mörur sem ásóttu konur gjarnan taldar karlkyns.

Þessi þjóðtrú var útbreidd víða í Norður-Evrópu, svo sem á Bretlandseyjum (samanber nightmare) og á Norðurlöndum (samanber mardrömm á sænsku). Lærðir menn kölluðu mörur einnig succubus (kvenkyns) eða incubus (karlkyns) og var talað um að slíkar vættir legðust á sofandi fólk og ættu við það kynferðislegt samneyti. Sagnir hermdu að faðir hins mikla galdramanns Merlíns hefði verið incubus.

Í Ynglinga sögu segir Snorri Sturluson frá sænska konunginum Vanlanda. Sagan segir að Vanlandi hafi svikið hina finnsku brúði sína, Drífu. Drífa réði seiðkonuna Huld til að koma fram hefndum og Huld ásótti Vanlanda í svefni og tróð hann til bana. Um dauða Vanlanda var kveðið:

En á vit

Vilja bróður

vitta véttr

Vanlanda kom.

Þá tröllkund

um troða skyldi

líðs grím-Hildr

ljóna bága,

og sá brann

á beði Skútu,

menglötuðr,

er mara kvaldi.

Útgáfudagur

24.11.2000

Spyrjandi

Einar Þórhallsson

Höfundar

Terry Gunnell

prófessor í þjóðfræði við HÍ

Tilvísun

Terry Gunnell og Eyja Margrét Brynjarsdóttir. „Hvað eru mörur?“ Vísindavefurinn, 24. nóvember 2000. Sótt 13. desember 2018. http://visindavefur.is/svar.php?id=1168.

Terry Gunnell og Eyja Margrét Brynjarsdóttir. (2000, 24. nóvember). Hvað eru mörur? Vísindavefurinn. Sótt af http://visindavefur.is/svar.php?id=1168

Terry Gunnell og Eyja Margrét Brynjarsdóttir. „Hvað eru mörur?“ Vísindavefurinn. 24. nóv. 2000. Vefsíða. 13. des. 2018. <http://visindavefur.is/svar.php?id=1168>.

Chicago | APA | MLA

Sendu inn spurningu
eða

Vísindadagatalið

Davíð Ólafsson

1971

Davíð Ólafsson er aðjúnkt í menningarfræði við Íslensku- og menningardeild HÍ. Rannsóknir hans hafa einkum beinst að virkni bóklegrar miðlunar út frá sjónarhóli hversdagsmenningar og hugmyndum um atbeina og iðkun.