Hvað er betrungur og hvaðan kemur orðið móðurbetrungur?

Útgáfudagur:

12.05.2026

Höfundur:

Guðrún Kvaran

Nafnorðið betrungur merkir ‘sá sem er betri en einhver annar’. Orðið er fremur sjaldgæft og heyrist helst í orðunum föðurbetrungur og móðurbetrungur í merkingunum ‘sá sem tekur föður sínum eða móður fram’. Engin dæmi voru um orðin í Ritmálssafni Orða ...

Sjá nánar

Vísindadagatal 12. maí

Vísindasagan

John Forbes Nash

1928

Stærðfræðingur, hlaut Nóbelsverðlaun í hagfræði (1994) fyrir framlag til leikjafræði. Svonefnt Nash-jafnvægi er lykilhugtak í leikjafræði.

Nánar

Dagatal hinna upplýstu

Dadaismi

Dadaismi var framúrstefnuhreyfing sem spratt upp í hópi flóttamanna, friðarsinna og menntamanna í Zürich í Sviss um 1916. Helstu forvígismenn dadaismans stofnuðu klúbbinn Cabaret Voltaire í Zürich. Eitt megineinkenni stefnunnar varð að hafna rökhyggju Vesturlanda sem dadaistar töldu vera orsök fyrri heimsstyrjaldarinnar. Sannir dadaistar voru ekkert síður á móti dadaismanum sjálfum og verkum hans en öllu öðru.

Nánar

Íslenskir vísindamenn

Auður H. Ingólfsdóttir

1970

Auðar H. Ingólfsdóttur er alþjóðastjórnmálafræðingur og sérfræðingur við Rannsóknamiðstöð ferðamála. Alþjóðakerfið, tengsl hins alþjóðlega við hið staðbundna, valdatengsl ólíkra hópa og samskipti manns og náttúru eru þeir þræðir sem tvinnast saman í rannsóknum hennar.

Nánar

Vísindafréttir

Vísindavefur HÍ fær styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn

Þann 9. desember 2025 var tilkynnt að Vísindavefurinn fengi styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn. Í frétt á vefsíðu Stjórnarráðs Íslands segir þetta: Að auki hefur verið ákveðið að fimm milljónir króna renni til Vísindavefs Háskó...

Nánar

Sjá vísindafréttir

Sendu inn spurningu

Hvað er betrungur og hvaðan kemur orðið móðurbetrungur?

Útgáfudagur:

Spyrjandi:

Höfundur:

Nýjustu svörin

Hvaða aðferðir gagnast best við lestrarkennslu í grunnskóla?

Hvaða færni í skóla er mikilvægust fyrir börn á fyrstu námsárunum?

Hver er uppruni hugtaksins smjörklípa í stjórnmálum?

Vísindadagatal 12. maí

John Forbes Nash

1928

Dadaismi

Auður H. Ingólfsdóttir

1970

Vinsæl svör Í dag Í vikunni

Hvað er hantaveira?

Hvað gerðist á uppstigningardaginn?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Af hverju er hvítasunnan haldin hátíðleg?

Hvaða aðferðir gagnast best við lestrarkennslu í grunnskóla?

Hvað er hantaveira?

Hvað gerðist á uppstigningardaginn?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Af hverju er hvítasunnan haldin hátíðleg?

Hvaða aðferðir gagnast best við lestrarkennslu í grunnskóla?

Hvað er hantaveira?

Hvað gerðist á uppstigningardaginn?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hvað er bráðahvítblæði og hvað er gert við því?

Hvað er kreatín?

Hvaða skipsflak liggur í fjörunni fyrir neðan Fossvogskirkjugarð?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Getur innrauð geislun í sánu valdið skaða á líkamanum?

Hvað er hantaveira?

Hvað er kreatín?

Önnur svör Í dag Í vikunni

Hvaða efni er hægt að nota til að uppræta gras á milli hellna?

Hvernig á að beygja erlend nöfn og íslensk ættarnöfn í eignarfalli?

Af hverju pissar maður blóði?

Hver eru helstu einkenni krabbameins í blöðruhálskirtli?

Hvað er vetnisperoxíð, í hvað er það helst notað og hvar er hægt að nálgast það?

Af hverju fáum við gubbupest?

Hvað eru rósahnútar (ekki rósroði)?

Er hægt að lækna hrygggigt eða er bara hægt að halda einkennum niðri með lyfjum?

Hver fann upp kjarnorkusprengjuna?

Hverjar eru ástæðurnar fyrir hárlosi og hvað er hægt að gera við því?

Hvað er gyllinæð og hvernig er hægt að losna við hana?

Hvaða einkenni fylgja skorti á B-12 vítamíni?

Hvaða færni í skóla er mikilvægust fyrir börn á fyrstu námsárunum?

Hvað er lengsta ósamsetta orðið á íslensku?

Hvað veldur sykurfalli og hverjar eru afleiðingar þess á líðan einstaklings?

Hvað er örverpi?

Er hunangsfluga og býfluga það sama?

Hvað er vitað um munnangur og er til lækning við því?

Hvað er tvíburabróðir (graftarkýli) og hvað veldur honum?

Hvað er vetnisperoxíð, í hvað er það helst notað og hvar er hægt að nálgast það?

Hvað var franska byltingin og hefur hún enn einhver áhrif á samfélagsmál í Evrópu og annars staðar í heiminum?

Hvað er fasismi?

Af hverju fær maður sinaskeiðabólgu og hvernig er hægt að losna við hana?

Hvað þýðir 'miðvikudagur til moldar'?

Vísindafréttir

Vísindavefur HÍ fær styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn

Vinsæl svör
Í dag Í vikunni

Önnur svör
Í dag Í vikunni