Eiga tungumál að vera rökrétt?

Útgáfudagur:

24.08.2026

Höfundur:

Eiríkur Rögnvaldsson

Ein algengasta röksemd sem beitt er gegn nýjungum og tilbrigðum í máli er að þau séu ekki rökrétt. Að margra áliti er það hin endanlegi dómur yfir tilbrigðum og gefur ótakmarkað veiðileyfi á þau. Meðal þess sem er talið „órökrétt“ er að segja loka hu ...

Sjá nánar

Vísindadagatal 24. ágúst

Vísindasagan

Paul Dirac

1902-1984

Enskur Nóbelsverðlaunahafi í eðlisfræði (1933), einn af þeim sem lögðu grunninn að skammtafræði og skammtarafsegulfræði. Sagði fyrir um tilvist andefnis með jöfnu sem við hann er kennd.

Nánar

Dagatal hinna upplýstu

Sjónauki

Uppfinning sjónaukans er eignuð hollenska gleraugnasmiðnum Hans Lipperhey (1570–1619). Elsta heimildin um sjónauka er frá 1608. Ítalinn Galíleó Galíleí varð fyrstur til að smíða sér stjörnusjónauka árið 1609. Hann uppgötvaði m.a. fjögur stærstu tungl Júpiters sem nú eru nefnd Galíleó-tunglin. Stjörnusjónaukinn gerbylti smám saman hugmyndum manna um stærð og eðli alheimsins.

Nánar

Íslenskir vísindamenn

Hrönn Ólína Jörundsdóttir

1978

Hrönn Ólína Jörundsdóttir er sviðsstjóri Mæliþjónustu og rannsóknarinnviða hjá Matís. Hún hefur stundað fjölbreyttar rannsóknir á mismunandi mengun, meðal annars á málmum og þungmálmum í íslensku umhverfi og matvælum, heildarútsetningu Íslendinga fyrir þungmálmum, áhrifum skipasiglinga á viðkvæmum norðurslóðum og magn plastagna sem sleppa út í hafið kringum landið.

Nánar

Vísindafréttir

Vísindavefurinn og HHÍ endurnýja samstarfssamning sinn

Bryndís Hrafnkelsdóttir, framkvæmdastjóri Happdrættis Háskóla Íslands, Silja Bára R. Ómarsdóttir, rektor Háskóla Íslands, og Jón Gunnar Þorsteinsson, ritstjóri Vísindavefs HÍ, endurnýjuðu á dögunum samning um stuðning Happdrættisins við Vísindavefinn...

Nánar

Sjá vísindafréttir

Sendu inn spurningu

Eiga tungumál að vera rökrétt?

Útgáfudagur:

Spyrjandi:

Höfundur:

Nýjustu svörin

Hvenær var byrjað að nota orðið sjálfrennireið um bíla og af hverju festist það ekki í sessi?

Hvað er vitað um ebóluveirur og sjúkdóminn sem þær valda?

Er matvara dýrari hér en í löndum ESB og er líklegt að eitthvað breytist ef Ísland gengur í ESB?

Vísindadagatal 24. ágúst

Paul Dirac

1902-1984

Sjónauki

Hrönn Ólína Jörundsdóttir

1978

Vinsæl svör Í dag Í vikunni

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Hvað er menning?

Hvað er millirifjagigt?

Af hverju koma silfurskottur í hús? Tengist það rakaskemmdum eða leka?

Hvað er hælspori?

Hvaða mánaðanöfn voru notuð samkvæmt gamla íslenska tímatalinu og yfir hvaða tímabil náðu þau?

Hvernig er barnasjúkdómurinn Perthes?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hvað er menning?

Hvað er lágþrýstingur?

Hvað er millirifjagigt?

Hvenær verður næsti tunglmyrkvi á Íslandi?

Hvenær verður næsti sólmyrkvi sem mun sjást frá Íslandi?

Hvað er sólmyrkvi og hvað varir hann lengi?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Hvað lifa hrossaflugur lengi og á hverju nærast þær?

Er hægt að búa til sín eigin sólmyrkvagleraugu?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hvaða skipsflak liggur í fjörunni fyrir neðan Fossvogskirkjugarð?

Hvað er kreatín?

Hvað er hantaveira?

Getur innrauð geislun í sánu valdið skaða á líkamanum?

Önnur svör Í dag Í vikunni

Hvað hafa margir ísbirnir komið til Íslands?

Um hvað fjalla Hómerskviður?

Hvað er áfengi lengi að fara úr líkamanum?

Hvenær ber að nota hornklofa, []?

Hvað eru nýrnasteinar og hvað veldur þeim?

Hvar hafa leifar um víkinga varðveist?

Hvernig smitast maður af kláðamaur?

Hver eru tíu stærstu vötn Íslands?

Hvað er slímseigjusjúkdómur og hvað er algengt að fólk lifi lengi með hann?

Hver eru einkenni geðklofa?

Hvað er kaupmáttur launa? Hvernig er hann mældur?

Af hverju fær fólk niðurgang og hvernig er hægt að bregðast við honum?

Hvað er klemmd taug og hverjar eru orsakirnar?

Hvað er yrki eða botti?

Get ég fengið að sjá rúnastafrófið eins og það var á Íslandi?

Af hverju fær fólk niðurgang og hvernig er hægt að bregðast við honum?

Hvað heitir hesturinn hennar Línu Langsokks?

Af hverju pissar maður blóði?

Hver er munurinn á kameldýri og úlfalda?

Hvað gerðist í heimsstyrjöldinni síðari í grófum dráttum?

Hvað eru nýrnasteinar og hvað veldur þeim?

Hvað er tvíburabróðir (graftarkýli) og hvað veldur honum?

Hvað er feit lifur og af hverju stafar hún?

Af hverju fáum við gubbupest?

Vísindafréttir

Vísindavefurinn og HHÍ endurnýja samstarfssamning sinn

Vinsæl svör
Í dag Í vikunni

Önnur svör
Í dag Í vikunni