Af hverju myndast þung frumefni í sumum stjörnum en öðrum ekki?

Útgáfudagur:

07.04.2026

Höfundur:

Páll Jakobsson

Lotukerfi Dmitris Mendelejevs var fullmótað árið 1869. Röðun frumefna í það byggði á lotubundinni reglu atómmassanna, en sætistalan aðgreinir þar eitt frumefni frá öðru, þ.e. fjöldi róteinda í kjarnanum. Til dæmis hefur vetni eina róteind í kjarna en ...

Sjá nánar

Vísindadagatal 7. apríl

Vísindasagan

Karl R. Popper

1902-1994

Austurrísk-breskur heimspekingur, m.a. þekktur fyrir rit um söguhyggju og opið samfélag, um aðferðir vísinda, afmörkun þeirra og hrekjanleika í vísindum.

Nánar

Dagatal hinna upplýstu

Hirðfífl

Elstu þekktu heimildir um hirðfífl eru frá Fornegyptum. Þar gegndu dvergvaxnir blökkumenn hlutverki trúða. Efnaðir Rómverjar höfðu sumir trúða og við hirðir í Evrópu á miðöldum voru yfirleitt hirðfífl. Þau áttu að haga sér fíflalega eins og heimskingjar en gátu einnig sagt höfðingjum óbeint til syndanna eða leiðbeint þeim. Hirðfífl eru þekktar persónur í bókmenntum, t.d. í leikritum Shakespeares.

Nánar

Íslenskir vísindamenn

Páll Einarsson

1947

Páll Einarsson er prófessor emeritus við jarðvísindadeild Háskóla Íslands og hefur rannsóknaraðstöðu við Jarðvísindastofnun Háskólans. Rannsóknir Páls eru á sviði jarðvísinda og hefur hann til dæmis fjallað um jarðskorpuhreyfingar, jarðskjálfta, eðlisfræði eldgosa og kvikuhreyfingar.

Nánar

Vísindafréttir

Vísindavefur HÍ fær styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn

Þann 9. desember 2025 var tilkynnt að Vísindavefurinn fengi styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn. Í frétt á vefsíðu Stjórnarráðs Íslands segir þetta: Að auki hefur verið ákveðið að fimm milljónir króna renni til Vísindavefs Háskó...

Nánar

Sjá vísindafréttir

Sendu inn spurningu

Af hverju myndast þung frumefni í sumum stjörnum en öðrum ekki?

Útgáfudagur:

Spyrjandi:

Höfundur:

Nýjustu svörin

Hvaða móðu er átt við þegar einhver fer yfir móðuna miklu?

Hvaða hlutverki gegnir karlfugl skógarþrasta á varptímanum?

Hvað eru flökkureikistjörnur og hvernig myndast þær?

Vísindadagatal 7. apríl

Karl R. Popper

1902-1994

Hirðfífl

Páll Einarsson

1947

Vinsæl svör Í dag Í vikunni

Hvers konar dí er í því sem er dísætt?

Hvernig myndast þrumur og eldingar?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Hver er uppruni orðsins 'að tvínóna'?

Hvað eru margir metrar í einu gömlu vindstigi?

Hvernig er best að mæla fjarlægð eldingar á einfaldan hátt?

Hvers konar dí er í því sem er dísætt?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Hvernig myndast þrumur og eldingar?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hver er uppruni orðsins 'að tvínóna'?

Hvað gerðist á uppstigningardaginn?

Hvers konar dí er í því sem er dísætt?

Af hverju heitir föstudagurinn langi þessu nafni?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Hvað er dymbilvika og hvaðan kemur þetta nafn?

Hvað merkir skírdagur?

Hvað gerðist á uppstigningardaginn?

Hvaða skipsflak liggur í fjörunni fyrir neðan Fossvogskirkjugarð?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Getur innrauð geislun í sánu valdið skaða á líkamanum?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hvað er kreatín?

Hvað er húsdreki og af hverju er hann í húsakimum?

Önnur svör Í dag Í vikunni

Skiptir einhverju máli hvernig álpappír snýr við matargerð?

Hvernig á ég að bregðast við ef eldingu slær niður í bílinn minn?

Er hægt að fá garnaflækju ef maður veltir sér niður langa brekku eða snýr sér mikið á skrifstofustól?

Hvaða hundar eða hundakyn eru bönnuð á Íslandi?

Hvað er baggalútur?

Hver var Napóleon Bónaparte og hvað gerði hann svona merkan?

Segir maður stemming, stemning eða stemmning? Svarið fljótt því hér stefnir í hjónaskilnað!

Hvernig smitast maður af kláðamaur?

Hver eru einkenni járnskorts?

Hverjar eru ástæðurnar fyrir hárlosi og hvað er hægt að gera við því?

Hvað eru mörg grömm af prótínum í einu meðalhænueggi?

Hvað er fasismi?

Hvaða hundar eða hundakyn eru bönnuð á Íslandi?

Hvað þýðir 'miðvikudagur til moldar'?

Hvað er grindargliðnun?

Hvað er bakflæði?

Hver eru einkenni krabbameina í endaþarmi?

Hver er ber að baki og á hann bróður?

Hvað er fasismi?

Hvað eru nýrnasteinar og hvað veldur þeim?

Hvað gerðist í heimsstyrjöldinni síðari í grófum dráttum?

Af hverju er hvítasunnan haldin hátíðleg?

Hver var Pálína sem hin svokölluðu Pálínuboð eru kennd við?

Af hverju fær maður sinaskeiðabólgu og hvernig er hægt að losna við hana?

Vísindafréttir

Vísindavefur HÍ fær styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn

Vinsæl svör
Í dag Í vikunni

Önnur svör
Í dag Í vikunni