Sendu inn spurningu

Hér getur þú sent okkur nýjar spurningar um vísindaleg efni.

Hafðu spurninguna stutta og hnitmiðaða og sendu aðeins eina í einu. Einlægar og vandaðar spurningar um mikilvæg efni eru líklegastar til að kalla fram vönduð og greið svör. Ekki er víst að tími vinnist til að svara öllum spurningum.

Persónulegar upplýsingar um spyrjendur eru eingöngu notaðar í starfsemi vefsins, til dæmis til að svör verði við hæfi spyrjenda. Spurningum er ekki sinnt ef spyrjandi villir á sér heimildir eða segir ekki nægileg deili á sér.

Spurningum sem eru ekki á verksviði vefsins er eytt.

Að öðru leyti er hægt að spyrja Vísindavefinn um allt milli himins og jarðar!

=

doktor.is

Hvað er sjóbirtingur?



Sjóbirtingur er urriði (Salmo trutta) sem líkt og laxinn dvelst fyrstu ár ævi sinnar í fersku vatni en gengur síðan til sjávar. Venjulega eru slíkir urriðar orðnir 2-5 ára gamlir þegar þeir yfirgefa uppeldisstöðvar sínar og fara á haf út. Það gerist langoftast á vorin.

Sjóbirtingar eru algengastir við vestur- og suðurströnd landsins og eru margar góðar sjóbirtingsár sem renna þar til sjávar. Má þar meðal annars nefna Brúará, Grenlæk, Hörgsá, Tunguá, Rangá og Hólsá. Á haustin (september/október) ganga þeir síðan aftur í árnar þar sem þeir ólust upp og hafa þar vetursetu en ganga á haf út á nýjan leik næst vor á eftir.

Annað afbrigði af lífsferli urriðans þekkist í íslenskri náttúru. Þá gengur urriðinn úr á í nærliggjandi stöðuvatn. Hann dvelur fyrstu ár ævi sinnar í ánni og þegar hann stækkar gengur hann síðan í stöðuvatn. Þar verður urriðinn fram að kynþroska en fer þá í nærliggjandi á til að hrygna. Slík urriðavötn eru algeng í íslenskri náttúru og má þar helst nefna Þingvallarvatn og Veiðivötn.


Mynd: Cornell University

Útgáfudagur

18.7.2001

Spyrjandi

Þórður Jóhannsson

Höfundur

Jón Már Halldórsson

líffræðingur

Tilvísun

Jón Már Halldórsson. „Hvað er sjóbirtingur?“ Vísindavefurinn, 18. júlí 2001. Sótt 17. ágúst 2018. http://visindavefur.is/svar.php?id=1802.

Jón Már Halldórsson. (2001, 18. júlí). Hvað er sjóbirtingur? Vísindavefurinn. Sótt af http://visindavefur.is/svar.php?id=1802

Jón Már Halldórsson. „Hvað er sjóbirtingur?“ Vísindavefurinn. 18. júl. 2001. Vefsíða. 17. ágú. 2018. <http://visindavefur.is/svar.php?id=1802>.

Chicago | APA | MLA

Sendu inn spurningu
eða

Vísindadagatalið

Tungumál

Ekki er vitað hvernig hæfnin til að nota tungumál varð hluti af erfðamengi mannsins. Fyrir um 100.000 árum komu fram menn sem líktust nútímamönnum. Líklegt er að tungumál með flóknu málkerfi hafi orðið til á þessu tímabili. Óvíst er hvort málhæfnin varð til vegna skyndilegrar stökkbreytingar eða hvort það kom fram sjálfkrafa þegar menn höfðu náð nógu háu vitsmunastigi.