Sólin Sólin Rís 06:42 • sest 20:22 í Reykjavík
Tunglið Tunglið Rís 21:47 • Sest 06:21 í Reykjavík
Flóð Flóð Árdegis: 06:35 • Síðdegis: 18:56 í Reykjavík
Fjaran Fjara Árdegis: 00:32 • Síðdegis: 12:47 í Reykjavík
Sólin Sólin Rís 06:42 • sest 20:22 í Reykjavík
Tunglið Tunglið Rís 21:47 • Sest 06:21 í Reykjavík
Flóð Flóð Árdegis: 06:35 • Síðdegis: 18:56 í Reykjavík
Fjaran Fjara Árdegis: 00:32 • Síðdegis: 12:47 í Reykjavík
LeiðbeiningarTil baka

Sendu inn spurningu

Hér getur þú sent okkur nýjar spurningar um vísindaleg efni.

Hafðu spurninguna stutta og hnitmiðaða og sendu aðeins eina í einu. Einlægar og vandaðar spurningar um mikilvæg efni eru líklegastar til að kalla fram vönduð og greið svör. Ekki er víst að tími vinnist til að svara öllum spurningum.

Persónulegar upplýsingar um spyrjendur eru eingöngu notaðar í starfsemi vefsins, til dæmis til að svör verði við hæfi spyrjenda. Spurningum er ekki sinnt ef spyrjandi villir á sér heimildir eða segir ekki nægileg deili á sér.

Spurningum sem eru ekki á verksviði vefsins er eytt.

Að öðru leyti er hægt að spyrja Vísindavefinn um allt milli himins og jarðar!

=
Forsíða Náttúruvísindi og verkfræði Lífvísindi: dýrafræði Hvar eru flugurnar á veturna?

Flokkun:

22.1.2003
Náttúruvísindi og verkfræði Lífvísindi: dýrafræði

Hvar eru flugurnar á veturna?

Gísli Már Gíslason

Flest skordýr eru á eggja- eða lirfustigi á veturna. Nokkur eru í dvala sem púpur. Á hvaða stigi þau eru ræðst nokkuð af því hvar skordýrin lifa.

Lirfustig skordýra er nokkurs konar át- og vaxtarstig. Þá vaxa skordýrin og safna næringu til fullorðinsstigsins. Púpustigið tekur við af lirfustiginu en þá umbreytast lirfur í fullorðin dýr. Þá liggja dýrin hreyfingarlaus og miklar breytingar eiga sér stað á útliti þeirra, líffæri skipta um hlutverk og ný líffæri, eins og æxlunarfærin, vaxa í dýrunum.

Púpustigið fleytir skordýrum oft yfir erfið tímabil. Úr púpunni skríður fullvaxið skordýr, en hlutverk fullorðinna dýra er fyrst og fremst að æxlast og dreifa sér.

Fullorðin skordýr nærast oftast lítið nema helst á sykri, en þó eru til undantekningar frá því, til dæmis bjöllur, sumar tvívængjur og nokkrir aðrir hópar. Þessi dýr þurfa næringu til að þroska egg. Mývargurinn (bitmýstegund) er gott dæmi en kvendýr mývargsins sýgur blóð úr spendýrum eftir að hafa orpið einu sinni, en næringarforðinn úr blóðvökvanum er nauðsynlegur til að þroska egg.

Húsfluga (<em>Musca domestica</em>) á mismunandi stigum; egg, lirfa, púpa og fullorðin.

Húsfluga (Musca domestica) á mismunandi stigum; egg, lirfa, púpa og fullorðin.

Fullorðin skordýr lifa oftast í stuttan tíma, allt niður í einn dag (dægurflugur), en þó geta sumar fullorðnar bjöllur lifað í nokkra mánuði. Púpustigið varir í nokkrar vikur, nema púpustig þeirra skordýrategunda sem eru í dvala á því stigi yfir allan veturinn. Lirfustigið varir lengst, oftast í marga mánuði og í sumum tilfellum í nokkur ár.

Myndir:

Höfundur

Gísli Már Gíslason

Gísli Már Gíslason

prófessor emeritus í líffræði við HÍ

Útgáfudagur

22.1.2003

Síðast uppfært

1.4.2026

Spyrjandi

Heiður Mist Dagsdóttir

Efnisorð

Tilvísun

Gísli Már Gíslason. „Hvar eru flugurnar á veturna?“ Vísindavefurinn, 22. janúar 2003, sótt 2. apríl 2026, https://visindavefur.is/svar.php?id=3037.

Gísli Már Gíslason. (2003, 22. janúar). Hvar eru flugurnar á veturna? Vísindavefurinn. https://visindavefur.is/svar.php?id=3037

Gísli Már Gíslason. „Hvar eru flugurnar á veturna?“ Vísindavefurinn. 22. jan. 2003. Vefsíða. 2. apr. 2026. <https://visindavefur.is/svar.php?id=3037>.

Chicago | APA | MLA

Tengd svör

Skoða öll nýjustu svörin

Þessi síða notar vafrakökur Nánari upplýsingar

Ég samþykki

Senda grein til vinar

=

Hvar eru flugurnar á veturna?
Flest skordýr eru á eggja- eða lirfustigi á veturna. Nokkur eru í dvala sem púpur. Á hvaða stigi þau eru ræðst nokkuð af því hvar skordýrin lifa.

Lirfustig skordýra er nokkurs konar át- og vaxtarstig. Þá vaxa skordýrin og safna næringu til fullorðinsstigsins. Púpustigið tekur við af lirfustiginu en þá umbreytast lirfur í fullorðin dýr. Þá liggja dýrin hreyfingarlaus og miklar breytingar eiga sér stað á útliti þeirra, líffæri skipta um hlutverk og ný líffæri, eins og æxlunarfærin, vaxa í dýrunum.

Púpustigið fleytir skordýrum oft yfir erfið tímabil. Úr púpunni skríður fullvaxið skordýr, en hlutverk fullorðinna dýra er fyrst og fremst að æxlast og dreifa sér.

Fullorðin skordýr nærast oftast lítið nema helst á sykri, en þó eru til undantekningar frá því, til dæmis bjöllur, sumar tvívængjur og nokkrir aðrir hópar. Þessi dýr þurfa næringu til að þroska egg. Mývargurinn (bitmýstegund) er gott dæmi en kvendýr mývargsins sýgur blóð úr spendýrum eftir að hafa orpið einu sinni, en næringarforðinn úr blóðvökvanum er nauðsynlegur til að þroska egg.

Húsfluga (<em>Musca domestica</em>) á mismunandi stigum; egg, lirfa, púpa og fullorðin.

Húsfluga (Musca domestica) á mismunandi stigum; egg, lirfa, púpa og fullorðin.

Fullorðin skordýr lifa oftast í stuttan tíma, allt niður í einn dag (dægurflugur), en þó geta sumar fullorðnar bjöllur lifað í nokkra mánuði. Púpustigið varir í nokkrar vikur, nema púpustig þeirra skordýrategunda sem eru í dvala á því stigi yfir allan veturinn. Lirfustigið varir lengst, oftast í marga mánuði og í sumum tilfellum í nokkur ár.

Myndir:...