Sendu inn spurningu

Hér getur þú sent okkur nýjar spurningar um vísindaleg efni.

Hafðu spurninguna stutta og hnitmiðaða og sendu aðeins eina í einu. Einlægar og vandaðar spurningar um mikilvæg efni eru líklegastar til að kalla fram vönduð og greið svör. Ekki er víst að tími vinnist til að svara öllum spurningum.

Persónulegar upplýsingar um spyrjendur eru eingöngu notaðar í starfsemi vefsins, til dæmis til að svör verði við hæfi spyrjenda. Spurningum er ekki sinnt ef spyrjandi villir á sér heimildir eða segir ekki nægileg deili á sér.

Spurningum sem eru ekki á verksviði vefsins er eytt.

Að öðru leyti er hægt að spyrja Vísindavefinn um allt milli himins og jarðar!

=

Hver eru sérsvið afbrotafræðinnar?

Afbrotafræðin er ein grein félagsvísinda sem styðst við viðurkenndar aðferðir til rannsókna á afbrotum og viðbrögðum samfélagsins við þeim. Afbrotafræðin er vísindaleg rannsókn á afbrotum, afbrotahegðan og viðurlögum. Mikilvægt einkenni afbrotafræðinnar er þverfaglegt eðli hennar. Afbrotafræðingar koma úr ýmsum viðurkenndum fræðigreinum, svo sem félagsfræði, sálfræði, lögfræði, hagfræði og jafnvel úr náttúruvísindum. Sem dæmi má taka Ítalann Cesare Lombroso (1835-1909) sem nefndur hefur verið „faðir afbrotafræðinnar“ en hann var læknir að mennt og starfaði sem fangelsislæknir.

Viðfangsefni og sérsvið afbrotafræðinnar eru fjölbreytt. Mælingar á tíðni afbrota (e. criminal statistics) er þekkt undirsvið þar sem meðal annars er stuðst við gögn lögreglu eða dóma til að meta tíðni afbrota einsog hún birtast í opinberum gögnum. Skýringar á afbrotum (e. etiology of crime) leitast við að varpa ljósi á hvers vegna afbrot eru framin. Hinn þverfaglegi bakgrunnur afbrotafræðinnar kemur hér skýrt fram. Sem dæmi má taka að sál-, líf- og læknisfræðin gefa einkum gaum að einstaklingsbundnum einkennum brotamanna, meðan félagsfræðin beinir sjónum sínum einkum að félagstengslum þeirra og félagslegu umhverfi.

Hvað gera eigi við lögbrjóta og hvernig bæta eigi fyrir afbrot er annað sérsvið (e. penology). Í meginatriðum snúast rannsóknir á þessu sviði um áhrif refsinga og mat á ólíkum úrræðum til að sporna við afbrotum. Fórnarlambafræði (e. victimology) er vaxandi svið innan afbrotafræðinnar sem beinir sjónum sínum að þolendum afbrota og einkennum þeirra. Fleiri undirsvið má nefna til viðbótar einsog rannsóknir á afbrotum ungmenna, hlutdeild kvenna í afbrotum og samanburðarafbrotafræði þar sem leitast er við að bera afbrot saman milli landa.

Frekari upplýsingar um afbrotafræðina og sérsvið hennar má finna í bókinni Afbrot og Íslendingar eftir Helga Gunnlaugsson (2000) sem kom út á vegum Háskólaútgáfunnar.

Myndir:

Útgáfudagur

14.3.2003

Spyrjandi

Margrét Sigurðardóttir, f. 1984

Höfundur

prófessor í félagsfræði við HÍ

Tilvísun

Helgi Gunnlaugsson. „Hver eru sérsvið afbrotafræðinnar?“ Vísindavefurinn, 14. mars 2003. Sótt 22. september 2017. http://visindavefur.is/svar.php?id=3242.

Helgi Gunnlaugsson. (2003, 14. mars). Hver eru sérsvið afbrotafræðinnar? Vísindavefurinn. Sótt af http://visindavefur.is/svar.php?id=3242

Helgi Gunnlaugsson. „Hver eru sérsvið afbrotafræðinnar?“ Vísindavefurinn. 14. mar. 2003. Vefsíða. 22. sep. 2017. <http://visindavefur.is/svar.php?id=3242>.

Chicago | APA | MLA

Sendu inn spurningu
eða

Vísindadagatalið

Kóran

Múslímar telja að Kóraninn hafi vitrast Múhameð spámanni smám saman á um 20 ára tímabili, frá 609 til 632 að vestrænu tímatali. Helstu fyrirmæli Kóransins eru sameiginleg öllum múslímum, vitnisburðurinn um að aðeins sé til einn guð og Múhameð sé spámaður hans, bænahald fimm sinnum á dag, fastan í Ramadan-mánuðinum, ölmusugjafir, og loks pílagrímsförin til Mekka.