Sendu inn spurningu

Hér getur þú sent okkur nýjar spurningar um vísindaleg efni.

Hafðu spurninguna stutta og hnitmiðaða og sendu aðeins eina í einu. Einlægar og vandaðar spurningar um mikilvæg efni eru líklegastar til að kalla fram vönduð og greið svör. Ekki er víst að tími vinnist til að svara öllum spurningum.

Persónulegar upplýsingar um spyrjendur eru eingöngu notaðar í starfsemi vefsins, til dæmis til að svör verði við hæfi spyrjenda. Spurningum er ekki sinnt ef spyrjandi villir á sér heimildir eða segir ekki nægileg deili á sér.

Spurningum sem eru ekki á verksviði vefsins er eytt.

Að öðru leyti er hægt að spyrja Vísindavefinn um allt milli himins og jarðar!

=

doktor.is

Er hvalategundin stökkull ekki lengur til við Ísland og ráðast þeir stundum á báta?

Spurningin hljóðar í heild sinni:
Er hvalategundin stökkull ekki lengur til við Ísland? Ég hef heyrt að hann hafi elt uppi litla báta og ráðist á þá.

Stökkullinn (Tursiops truncatus, e. bottlenose dolphin) er ein algengasta tegundin af ætt höfrunga (Delphinidae) hér við land. Náttúruleg heimkynni hans eru í hitabeltissjó og á tempruðum svæðum og því er hafsvæðið suður af Íslandi á nyðri útbreiðslumörkum tegundarinnar. Ekkert gefur til kynna í rannsóknum Hafrannsóknastofnunnar að tegundinni sé að fækka hér við land. Stökull sést yfirleitt í öllum hvalatalningaleiðöngrum stofnunarinnar. Nákvæm stofnstærðarvöktun á tegundinni fer þó ekki fram hjá Hafrannsóknastofnun.



Stökkulskýr með kálf.

Sögusagnir um að stökklar elti uppi báta og ráðist á þá, verða að teljast mjög vafasamar. Sjómenn kannast ekki við slíkt háttarlag. Stökklar, líkt og nokkrar aðrar tegundir höfrunga, eiga það til að elta skip og báta eins og við sjáum oft í dýralífsmyndum og hefur það gert þá vinsæla og fræga. Vera má að einhvern tímann hafi stökkull verið að synda á eftir bát og fyrir slysni stokkið á hann. Nafn sitt dregur tegundin einmitt af tíðum stökkum sínum upp úr sjónum. Óhætt er að segja að stökkullinn sé mönnum meinlaus en engu að síður ber að umgangast öll villt dýr með varúð.


Smellið á kortið til að skoða stærri útgáfu
Græni liturinn sýnir útbreiðslu stökkuls (Tursiops truncatus) í heimshöfunum. Smellið á kortið til að skoða stærri útgáfu.

Þess má geta að þekktasti stökkullinn er sjálfsagt stjarnan Flipper sem gerði garðinn frægan á 7. áratugnum í nokkrum kvikmyndum og síðar í sjónvarpsþáttum, og skemmti fólki víða um heim með kúnstum sínum. Ekki má heldur gleyma bókunum um Flipper sem komu út hér á Íslandi á árunum 1971-75, útgefnar af hinni sögufrægu Siglufjarðarprentsmiðju.

Heimildir og myndir:

Útgáfudagur

18.9.2003

Spyrjandi

Urður Ýrr Brynjólfsdóttir, f. 1994

Höfundur

Jón Már Halldórsson

líffræðingur

Tilvísun

Jón Már Halldórsson. „Er hvalategundin stökkull ekki lengur til við Ísland og ráðast þeir stundum á báta?“ Vísindavefurinn, 18. september 2003. Sótt 20. október 2018. http://visindavefur.is/svar.php?id=3741.

Jón Már Halldórsson. (2003, 18. september). Er hvalategundin stökkull ekki lengur til við Ísland og ráðast þeir stundum á báta? Vísindavefurinn. Sótt af http://visindavefur.is/svar.php?id=3741

Jón Már Halldórsson. „Er hvalategundin stökkull ekki lengur til við Ísland og ráðast þeir stundum á báta?“ Vísindavefurinn. 18. sep. 2003. Vefsíða. 20. okt. 2018. <http://visindavefur.is/svar.php?id=3741>.

Chicago | APA | MLA

Sendu inn spurningu
eða

Vísindadagatalið

Þorsteinn Helgason

1946

Þorsteinn Helgason er dósent emeritus í sagnfræði og sögukennslu við Menntavísindasvið HÍ. Rannsóknir hans hafa beinst að kennslufræði sögu, námsgagnagerð), gagnrýninni hugsun í kennslu, minningafræði og munnlegri sögu. Viðamestu verkefnin hafa fjallað um Tyrkjaránið á Íslandi 1627.