Sendu inn spurningu

Hér getur þú sent okkur nýjar spurningar um vísindaleg efni.

Hafðu spurninguna stutta og hnitmiðaða og sendu aðeins eina í einu. Einlægar og vandaðar spurningar um mikilvæg efni eru líklegastar til að kalla fram vönduð og greið svör. Ekki er víst að tími vinnist til að svara öllum spurningum.

Persónulegar upplýsingar um spyrjendur eru eingöngu notaðar í starfsemi vefsins, til dæmis til að svör verði við hæfi spyrjenda. Spurningum er ekki sinnt ef spyrjandi villir á sér heimildir eða segir ekki nægileg deili á sér.

Spurningum sem eru ekki á verksviði vefsins er eytt.

Að öðru leyti er hægt að spyrja Vísindavefinn um allt milli himins og jarðar!

=

Get ég fengið að sjá rúnastafrófið eins og það var á Íslandi?

Rúnir eru elsta form skrifleturs meðal germanskra þjóða. Orðið rún getur merkt leyndarmál, einkamál eða vísdómur. Til eru tvær gerðir af rúnakerfum. Eldra kerfið hefur 24 rúnir og var notað frá 2. öld e. Kr. fram til þeirrar áttundu. Þá var tekið upp nýtt rúnakerfi með 16 rúnum. Yngri rúnirnar hafa aðeins fundist á Norðurlöndum og á Bretlandi.



Eldra rúnakerfið. Myndin er fengin úr Íslensku alfræðiorðabókinni.

Á Víkingaöld notuðu menn rúnaletur og var letrið rist á horn, tré og steina. Íslenskar rúnaristur hafa fundist á legsteinum frá 1300-1700. Textar í rúnaletri voru ekki mjög langir enda gat verið seinlegt að rista þá. Rúnaletrið var einfalt og sumir stafir gátu táknað meira en eitt hljóð. Rúnastafrófið er nefnt fúþark eftir fyrstu sex stöfunum.



Yngri gerð rúnaletursins.

Heimildir og myndir:


Þetta svar er eftir grunnskólanema á námskeiði Vísindavefsins sem haldið er í samvinnu við samtökin Heimili og skóla og Fræðslumiðstöð Reykjavíkurborgar vegna bráðgerra barna.

Útgáfudagur

26.11.2003

Spyrjandi

Þorvaldur Davíðsson, f. 1990
Tryggvi Tryggvason, f. 1987
Davíð Jónsson, f. 1988
Sigurjón Guðmundsson, f. 1992

Efnisorð

Höfundar

nemandi í Lindaskóla

nemandi í Réttarholtsskóla

Tilvísun

Alexander Kristinsson og Sólrún Sigurðardóttir. „Get ég fengið að sjá rúnastafrófið eins og það var á Íslandi?“ Vísindavefurinn, 26. nóvember 2003. Sótt 19. september 2017. http://visindavefur.is/svar.php?id=3887.

Alexander Kristinsson og Sólrún Sigurðardóttir. (2003, 26. nóvember). Get ég fengið að sjá rúnastafrófið eins og það var á Íslandi? Vísindavefurinn. Sótt af http://visindavefur.is/svar.php?id=3887

Alexander Kristinsson og Sólrún Sigurðardóttir. „Get ég fengið að sjá rúnastafrófið eins og það var á Íslandi?“ Vísindavefurinn. 26. nóv. 2003. Vefsíða. 19. sep. 2017. <http://visindavefur.is/svar.php?id=3887>.

Chicago | APA | MLA

Sendu inn spurningu
eða

Vísindadagatalið

Lykt

Þegar við finnum lykt af tilteknu efni er það vegna þess að sameindir frá efninu hafa losnað út í loftið og komist í snertingu við svonefnda viðtaka í nefinu á okkur. Í nefholinu á okkur eru um 50 milljónir þefnema sem þekja um 5 fersentimetra af slímhúð. Talið er að heilbrigt nef geti fundið 10.000 mismunandi lyktartegundir.