Sendu inn spurningu

Hér getur þú sent okkur nýjar spurningar um vísindaleg efni.

Hafðu spurninguna stutta og hnitmiðaða og sendu aðeins eina í einu. Einlægar og vandaðar spurningar um mikilvæg efni eru líklegastar til að kalla fram vönduð og greið svör. Ekki er víst að tími vinnist til að svara öllum spurningum.

Persónulegar upplýsingar um spyrjendur eru eingöngu notaðar í starfsemi vefsins, til dæmis til að svör verði við hæfi spyrjenda. Spurningum er ekki sinnt ef spyrjandi villir á sér heimildir eða segir ekki nægileg deili á sér.

Spurningum sem eru ekki á verksviði vefsins er eytt.

Að öðru leyti er hægt að spyrja Vísindavefinn um allt milli himins og jarðar!

=

Árnastofnun - mynd í *Árnarstofnun

Hvað merkir að mæla við völu?

Orðabók Háskólans á ekki dæmi um orðasambandið að mæla við völu en aftur á móti dæmi um að velta völu eða völum í merkingunni að ‘tala óskýrt og þvöglulega’. Ekki er ólíklegt að bæði orðasamböndin merki hið sama.

Vala í þessu sambandi er vafalítið smábein í hækillið sauðkindar á milli fótleggjar og langleggjar, líkt og sést hér á myndinni til hliðar. Það var notað til spádóma. Þá var valan lögð í lófa einhvers þannig að kúpta hliðin sneri upp. Lófinn var síðan borinn upp að vanganum og völunni snúið í lófanum á meðan. Sá sem spáði fór með ákveðna þulu en að því loknu kastaði hann völunni á sléttan flöt, til dæmis borðplötu. Ef kúpta hliðin sneri upp var svarið við spurningunni já annars nei.

Vel er hugsanlegt að sá sem spáði hafi stundum muldrað þuluna við völuna og að þaðan sé komin merkingin að tala óskýrt.

Frekara lesefni á Vísindavefnum:

Mynd:

Upprunalega spurningin hljóðaði svona:
Í bókinn Sögn og saga eftir Oscar Clausen er svofelld lýsing á Arnesi Pálssyni "útileguþjófi": ,,Lágur vexti, þrekinn. kringluleitur, þó kinnbeinahár, munnur við hæfi, með litla höku, snar- og dökkeygður, dökkur á háralit og mælti við völu" Hvað er að "mæla við völu" og hver er uppruni orðtaksins, ef þetta er orðtak?

Útgáfudagur

20.4.2009

Spyrjandi

Bogi Agnarsson

Höfundur

Guðrún Kvaran

prófessor

Tilvísun

Guðrún Kvaran. „Hvað merkir að mæla við völu?“ Vísindavefurinn, 20. apríl 2009. Sótt 15. júlí 2018. http://visindavefur.is/svar.php?id=51034.

Guðrún Kvaran. (2009, 20. apríl). Hvað merkir að mæla við völu? Vísindavefurinn. Sótt af http://visindavefur.is/svar.php?id=51034

Guðrún Kvaran. „Hvað merkir að mæla við völu?“ Vísindavefurinn. 20. apr. 2009. Vefsíða. 15. júl. 2018. <http://visindavefur.is/svar.php?id=51034>.

Chicago | APA | MLA

Sendu inn spurningu
eða

Vísindadagatalið

Hugsuðurinn

Hugsuðurinn er bronshöggmynd eftir franska myndhöggvarann Auguste Rodin. Verkið er algeng táknmynd heimspekinnar. Upprunalega var höggmyndin hluti af stærra verki sem Rodin byggði á Gleðileiknum guðdómlega eftir ítalska miðaldaskáldið Dante. Þá kallaðist hún Skáldið. Verkamenn sem steyptu verkið í málm stungu upp á heitinu Hugsuðurinn. Verkið var fyrst sýnt árið 1904.