Sendu inn spurningu

Hér getur þú sent okkur nýjar spurningar um vísindaleg efni.

Hafðu spurninguna stutta og hnitmiðaða og sendu aðeins eina í einu. Einlægar og vandaðar spurningar um mikilvæg efni eru líklegastar til að kalla fram vönduð og greið svör. Ekki er víst að tími vinnist til að svara öllum spurningum.

Persónulegar upplýsingar um spyrjendur eru eingöngu notaðar í starfsemi vefsins, til dæmis til að svör verði við hæfi spyrjenda. Spurningum er ekki sinnt ef spyrjandi villir á sér heimildir eða segir ekki nægileg deili á sér.

Spurningum sem eru ekki á verksviði vefsins er eytt.

Að öðru leyti er hægt að spyrja Vísindavefinn um allt milli himins og jarðar!

=

Hvernig breytist snjór í jökulís?

Þegar snjór fellur á jörðina byrjar hann strax að umbreytast. Kristallarnir missa greinótta stjörnulögun sína (1. mynd), verða óreglulegri og renna síðan saman við aðra kristalla.

1. mynd. Snjókristall.

Verður þá fyrst til grókornóttur snjór sem oft er kallaður hjarn. Ummyndunin heldur áfram og kornin verða stærri en loft leikur um snjókornin og vatn getur hripað gegn um snjólagið. Það myndast víða íslög í snjónum (2. mynd).

2. mynd. Snjór af 13-16 m dýpi í borholu á Hofsjökli. Íslögin eru greinileg.

Að lokum renna snjókornin saman í þéttan ís með mörgum loftbólum (3. mynd) en þá getur vatn ekki lengur hripað í gegn um ísinn. Á íslenskum jöklum verður þetta gjarnan þegar snjórinn er orðinn um 30-40 m þykkur (4. mynd).

3. mynd. Borkjarni af 40-43 m dýpi í Hofsjökli. Hluti af kjarnanum er tær ís.

4. mynd. Loftbólur í ískjarna af 90 m dýpi í Hofsjökli.

Síðan vaxa ískristallarnir smám saman eftir því sem ísinn eldist. Ef ísinn er lagður milli ljósskautunarplatna (e. polaroid filter) koma fram sérkennilegir litir, mismunandi á hverjum kristal (5. mynd).

5. mynd. Þunnsneið af jökulís séð gegn um ljósskautunarsíur. Hver ískristall tekur lit eftir því hvernig hann snýr.

Myndir:

Útgáfudagur

16.10.2014

Spyrjandi

Magnús Daníel Einarsson

Höfundur

jarðfræðingur hjá Orkustofnun

Tilvísun

Oddur Sigurðsson. „Hvernig breytist snjór í jökulís?“ Vísindavefurinn, 16. október 2014. Sótt 24. september 2017. http://visindavefur.is/svar.php?id=55980.

Oddur Sigurðsson. (2014, 16. október). Hvernig breytist snjór í jökulís? Vísindavefurinn. Sótt af http://visindavefur.is/svar.php?id=55980

Oddur Sigurðsson. „Hvernig breytist snjór í jökulís?“ Vísindavefurinn. 16. okt. 2014. Vefsíða. 24. sep. 2017. <http://visindavefur.is/svar.php?id=55980>.

Chicago | APA | MLA

Frekara lesefni á Vísindavefnum

Sendu inn spurningu
eða

Vísindadagatalið

Röntgengeisli

Röntgengeislar eru rafsegulgeislun með afar lítilli bylgjulengd og hárri tíðni. Þeir draga nafn sitt af þýska eðlisfræðingnum Wilhelm Röntgen (1845–1923) sem uppgötvaði þá fyrstur. Notkun röntgengeisla til sjúkdómsgreiningar og meðferðar í læknisfræði varð fljótt að sérgrein innan læknisfræðinnar. Fyrsta eiginlega röntgenmyndin var tekin 22. desember 1895. Hún er af hendi Önnu Berthu, konu Röntgens.