Sendu inn spurningu

Hér getur þú sent okkur nýjar spurningar um vísindaleg efni.

Hafðu spurninguna stutta og hnitmiðaða og sendu aðeins eina í einu. Einlægar og vandaðar spurningar um mikilvæg efni eru líklegastar til að kalla fram vönduð og greið svör. Ekki er víst að tími vinnist til að svara öllum spurningum.

Persónulegar upplýsingar um spyrjendur eru eingöngu notaðar í starfsemi vefsins, til dæmis til að svör verði við hæfi spyrjenda. Spurningum er ekki sinnt ef spyrjandi villir á sér heimildir eða segir ekki nægileg deili á sér.

Spurningum sem eru ekki á verksviði vefsins er eytt.

Að öðru leyti er hægt að spyrja Vísindavefinn um allt milli himins og jarðar!

=

Árnastofnun - mynd í *Árnarstofnun

Hver er merkingin í að 'ryðja sér til rúms'?

Orðasambandið að ryðja sér til rúms er notað í merkingunni 'dreifast, breiðast út, hljóta almenna viðurkenningu'. Það er þekkt þegar í fornu máli í eiginlegri merkingu. Í Flateyjarbók stendur til dæmis:
ek spurða þá, hvar ek skyldi sitja. Hann bað mik þar sitja sem ek gæta rutt mér til rúms ok kippt manni ór sæti.
Þarna er greinilegt að sá sem spurður var lagði til að spyrjandinn kæmi sér í sæti með handafli og ryddi öðrum burt.


Þeir sem ætla að setjast með þessum herramönnum þurfa að ryðja sér til rúms.

Merkingin 'dreifast, breiðast út, hljóta almenna viðurkenningu' virðist ekki notuð fyrr en á 19. öld, samkvæmt dæmum í ritmálssafni Orðabókar Háskólans, en er nú algeng í málinu.

Mynd:

Útgáfudagur

19.10.2007

Spyrjandi

Þórleifur Friðriksson

Höfundur

Guðrún Kvaran

prófessor

Tilvísun

Guðrún Kvaran. „Hver er merkingin í að 'ryðja sér til rúms'?“ Vísindavefurinn, 19. október 2007. Sótt 23. júlí 2018. http://visindavefur.is/svar.php?id=6859.

Guðrún Kvaran. (2007, 19. október). Hver er merkingin í að 'ryðja sér til rúms'? Vísindavefurinn. Sótt af http://visindavefur.is/svar.php?id=6859

Guðrún Kvaran. „Hver er merkingin í að 'ryðja sér til rúms'?“ Vísindavefurinn. 19. okt. 2007. Vefsíða. 23. júl. 2018. <http://visindavefur.is/svar.php?id=6859>.

Chicago | APA | MLA

Sendu inn spurningu
eða

Vísindadagatalið

Bjallan

Volkswagen-bjöllur komu fyrst á götuna árið 1938. Þegar framleiðslu var hætt árið 2003 höfðu rúmlega 20 milljón bjöllur verið smíðaðar, engin önnur bílategund hefur verið framleidd í svo mörgum eintökum. Helsti hugmyndasmiður bjöllunnar var Þjóðverjinn Ferdinand Porsche. Adolf Hitler hafði áhuga á framleiðslunni og átti hugsanlega þátt í að nefna bílinn Volkswagen sem merkir‚alþýðuvagn‘.