Sendu inn spurningu

Hér getur þú sent okkur nýjar spurningar um vísindaleg efni.

Hafðu spurninguna stutta og hnitmiðaða og sendu aðeins eina í einu. Einlægar og vandaðar spurningar um mikilvæg efni eru líklegastar til að kalla fram vönduð og greið svör. Ekki er víst að tími vinnist til að svara öllum spurningum.

Persónulegar upplýsingar um spyrjendur eru eingöngu notaðar í starfsemi vefsins, til dæmis til að svör verði við hæfi spyrjenda. Spurningum er ekki sinnt ef spyrjandi villir á sér heimildir eða segir ekki nægileg deili á sér.

Spurningum sem eru ekki á verksviði vefsins er eytt.

Að öðru leyti er hægt að spyrja Vísindavefinn um allt milli himins og jarðar!

=

Árnastofnun - mynd í *Árnarstofnun

Hvaðan kemur orðasambandið „að skeika að sköpuðu“?

Orðasambandið að láta skeika að sköpuðu í merkingunni ‘að láta fara sem vill’ þekkist þegar í fornu máli og má finna dæmi um það í ýmsum fornsögum, til dæmis í 22. kafla Egils sögu:

Enga vil eg nauðungarsætt taka af konungi. Bið þú konung gefa oss útgöngu. Látum þá skeika að sköpuðu (Ísl.s. bls. 391).

Um fleiri dæmi úr fornsögum sjá Fritzner III:285.

Aldur orðasambandsins bendir til að það sé hluti af erfðaorðum málsins, það er orðum (og orðasamböndum) sem verið hafa í málinu frá landnámi.

Sögnin að skeika merkir ‘fara skakkt, skjátlast’ og skapaður merkir ‘formaður, lagaður’. Aldur orðasambandsins bendir til að það sé hluti af erfðaorðum málsins, það er orðum (og orðasamböndum) sem verið hafa í málinu frá landnámi.

Heimildir:
  • Fritzner, Johan. 1896. Ordbog over det gamle norske sprog. III:285. Den norske Forlagsforening, Kristiania.
  • Ísl.s. = Íslendinga sögur. Fyrra bindi. Ritstjóri Jón Torfason, Sverrir Tómasson og Örnólfur Thorsson. Svart á hvítu, Reykjavík 1985.

Mynd:

Útgáfudagur

24.4.2017

Spyrjandi

Sólveig Jóhanna Guðmundsdóttir

Höfundur

Guðrún Kvaran

prófessor

Tilvísun

Guðrún Kvaran. „Hvaðan kemur orðasambandið „að skeika að sköpuðu“?“ Vísindavefurinn, 24. apríl 2017. Sótt 22. júlí 2017. http://visindavefur.is/svar.php?id=73350.

Guðrún Kvaran. (2017, 24. apríl). Hvaðan kemur orðasambandið „að skeika að sköpuðu“? Vísindavefurinn. Sótt af http://visindavefur.is/svar.php?id=73350

Guðrún Kvaran. „Hvaðan kemur orðasambandið „að skeika að sköpuðu“?“ Vísindavefurinn. 24. apr. 2017. Vefsíða. 22. júl. 2017. <http://visindavefur.is/svar.php?id=73350>.

Chicago | APA | MLA

Sendu inn spurningu
eða

Vísindadagatalið

Tungllending

Geimfarinn Neil Armstrong steig fyrstur manna fæti á tunglið, hinn 21. júlí 1969. Þá sagði hann eina þekktustu setningu allra tíma: „That's one small step for a man, one giant leap for mankind.“ Armstrong og félagi hans, Buzz Aldrin, voru 21 klukkustund og 36 mínútur á tunglinu og sneru svo til jarðar með 21,7 kg af tunglgrjóti. Alls hafa 12 menn komið til tunglsins.