Sendu inn spurningu

Hér getur þú sent okkur nýjar spurningar um vísindaleg efni.

Hafðu spurninguna stutta og hnitmiðaða og sendu aðeins eina í einu. Einlægar og vandaðar spurningar um mikilvæg efni eru líklegastar til að kalla fram vönduð og greið svör. Ekki er víst að tími vinnist til að svara öllum spurningum.

Persónulegar upplýsingar um spyrjendur eru eingöngu notaðar í starfsemi vefsins, til dæmis til að svör verði við hæfi spyrjenda. Spurningum er ekki sinnt ef spyrjandi villir á sér heimildir eða segir ekki nægileg deili á sér.

Spurningum sem eru ekki á verksviði vefsins er eytt.

Að öðru leyti er hægt að spyrja Vísindavefinn um allt milli himins og jarðar!

=

Árnastofnun - mynd í *Árnarstofnun

Er titillinn forseti tekinn úr norrænni goðafræði? Hvenær, hvernig og hvers vegna varð þetta orð fyrir valinu?

Orðabók Háskólans á elst dæmi um orðið forseti frá lokum 18. aldar úr heimild sem tengist stofnun Hins íslenska lærdómslistafélags. Tilgangur félagsins var að fræða landsmenn, m.a. um framfarir og vísindi og bæta bókmenntasmekk þeirra. Forvígismenn félagsins vildu einnig bæta málsmekk manna og í Ritum þess íslenzka lærdómslistafélags (1781-96) má finna talsvert af nýyrðum yfir ýmislegt sem þá var mönnum nýtt og framandi.

Þótt ekki komi það fram í stofnskránni hvernig orðið forseti er þar hugsað er ekki ólíklegt að guðinn Forseti hafi verið kveikjan að notkun þess. Forsæti í merkingunni 'öndvegi, æðsti sess, fundarstjórasæti' er frá svipuðum tíma og það er vel til fundið að kalla þann sem þar situr forseta.

Orðið forseti er náskylt enska orðinu president. Bæði eiga rætur að rekja til latnesku sagnarinnar praesidio 'ég sit fyrir, hef yfirráð, forsjón yfir'.

Útgáfudagur

17.8.2000

Spyrjandi

Markús Már, f. 1982

Efnisorð

Höfundur

Guðrún Kvaran

prófessor

Tilvísun

Guðrún Kvaran. „Er titillinn forseti tekinn úr norrænni goðafræði? Hvenær, hvernig og hvers vegna varð þetta orð fyrir valinu?“ Vísindavefurinn, 17. ágúst 2000. Sótt 20. júlí 2018. http://visindavefur.is/svar.php?id=822.

Guðrún Kvaran. (2000, 17. ágúst). Er titillinn forseti tekinn úr norrænni goðafræði? Hvenær, hvernig og hvers vegna varð þetta orð fyrir valinu? Vísindavefurinn. Sótt af http://visindavefur.is/svar.php?id=822

Guðrún Kvaran. „Er titillinn forseti tekinn úr norrænni goðafræði? Hvenær, hvernig og hvers vegna varð þetta orð fyrir valinu?“ Vísindavefurinn. 17. ágú. 2000. Vefsíða. 20. júl. 2018. <http://visindavefur.is/svar.php?id=822>.

Chicago | APA | MLA

Sendu inn spurningu
eða

Vísindadagatalið

Rósettusteinninn

Hermenn Napóleons Bónapartes fundu Rósettusteininn í júlí 1799, nálægt egypsku borginni Rosetta sem í dag ber nafnið Rashid. Á steininn er sami texti letraður á þremur mismunandi ritmálum: fornegypsku myndletri eða híeróglýfum, yngra egypsku letri og loks grísku. Steinninn gerði mönnum kleift að ráða egypska myndletrið. Rósettusteinninn er til sýnis í Breska safninu í London.