Hvaða heimildir og frásagnir eru til um innreið múslima á Íberíuskaga?

Nafn þitt

Netfang þitt

Netfang móttakanda

Ruslpóstvörn =

Svar

Hvaða heimildir og frásagnir eru til um innreið múslima á Íberíuskaga?
Heimildir um innreið múslima á Íberíuskaga í upphafi 8. aldar eru fáar, og flestar frásagnir af henni má finna í verkum sem voru skrifuð nokkrum öldum eftir að atburðirnir áttu sér stað. Tvö verk, skrifuð á arabísku í Al-Andalus á 10. öld, innihalda heildstæðustu lýsingarnar. Annars vegar er nafnlaust verk, Akhbar al-Majmu'a (Safn frásagna), sem líklega var tekið saman um 940. Hitt verkið er Ta'rikh iftitah al-Andalus (Saga landvinninganna í Al-Andalus) sem Ibn al-Qutiyya ritaði líklega um miðja 10. öld. Einnig er vert að nefna verkið Al-Muqtabis fī Ta'rīkh Rijāl al-Andalus (Umfjöllun um sögu manna í Al-Andalus) sem Ibn Hayyan skrifaði á 11. öld.

Þessi þrjú rit bera öll keim af stjórnmálaástandi síns tíma, og þeim er aukinheldur fremur ætlað að setja fram líflegar og áhugaverðar sögur en að útlista atburði á nákvæman hátt í réttri röð. Engu að síður er margt í þessum verkum nýtilegt, enda hafði arabísk sagnaritunarhefð tekið miklum framförum á 9. og 10. öld, og sífellt var gerð meiri krafa um fagleg vinnubrögð og heilindi gagnvart eldri textum.

Auk arabískra texta hafa varðveist nokkrar heimildir á latínu.^[1] Eðli málsins samkvæmt er sjónarhorn kristinna ólíkt sjónarhorni arabískra sagnaritara, og að þeirra mati var innreið múslima á Íberíuskaga mikið áfall. Mikilvægastar þessara heimilda eru hinir svokölluðu Mozarabísku annálar frá 754.^[2] Vægi þeirra felst annars vegar í því að þeir voru skrifaðir skömmu eftir atburðina, og hins vegar í því að þeir staðfesta í megindráttum vitnisburð arabísku heimildanna.

Tilvísanir:

1. ^ Gott safn frumheimilda í enskri þýðingu má finna í Medieval Iberia: Readings from Christian, Muslim, and Jewish Sources eftir Oliviu Remie Consable, 2012.
2. ^ Mozarabar (arab. musta'arab, eiginlega sá/sú sem er búið að arabísera, gera menningarlega arabíska/n voru kristið fólk í Al-Andalus sem tileinkaði sér arabískt tungumál og menningu. Þau fengu að halda trú sinni en greiddu svokallaðan jizya-skatt eins og tíðkaðist víðar þar sem múslimar réðu ríkjum. Einungis iðkendur abrahamískra trúarbragða, þ.e. kristnir og gyðingar, gátu notið slíkrar stöðu, sem á arabísku kallast dhimmi.

Mynd:

• Yfirlitsmynd: Abd ar-Rahmans III. emír í Al-Andalus: Abd al-Rahman III - Wikipedia. (Sótt 22.09.2026).

...