Sendu inn spurningu

Hér getur þú sent okkur nýjar spurningar um vísindaleg efni.

Hafðu spurninguna stutta og hnitmiðaða og sendu aðeins eina í einu. Einlægar og vandaðar spurningar um mikilvæg efni eru líklegastar til að kalla fram vönduð og greið svör. Ekki er víst að tími vinnist til að svara öllum spurningum.

Persónulegar upplýsingar um spyrjendur eru eingöngu notaðar í starfsemi vefsins, til dæmis til að svör verði við hæfi spyrjenda. Spurningum er ekki sinnt ef spyrjandi villir á sér heimildir eða segir ekki nægileg deili á sér.

Spurningum sem eru ekki á verksviði vefsins er eytt.

Að öðru leyti er hægt að spyrja Vísindavefinn um allt milli himins og jarðar!

=

Fita og kolvetni eru gerð úr sömu frumefnum, en hvað er ólíkt með þeim?

Kolvetni eru gerð úr frumefnunum kolefni (C), vetni (H) og súrefni (O), rétt eins og fita. Uppröðun frumefnanna og innbyrðis hlutföll eru aftur á móti mismunandi. Kolvetni eru gerð úr kolefnishring sem á hanga vetnis- og súrefnisfrumeindir.

Fituefnið þríglýseríð, sem er algengasta fæðufitan, er gert úr þremur fitusýrum sem hanga á glýserólgrind. Fitusýrurnar eru úr kolefniskeðju og á henni hanga vetnisfrumeindir. Fitusýrurnar eru festar við glýserólgrindina með estertengjum sem innihalda súrefni.

Mun fleiri vetnisfrumeindir hanga hins vegar á kolefniskeðju fitusýranna en á kolefnishring kolvetna, sem gerir að verkum að oxunarstaða fitu er mun hærri en kolvetna. Fita inniheldur þar af leiðandi mun meiri orku en kolvetni.

Frekara lesefni á Vísindavefnum:

Útgáfudagur

5.3.2002

Spyrjandi

Jón Grímsson

Höfundar

Anna Ragna Magnúsardóttir

næringarfræðingur, doktor í heilbrigðisvísindum

lífefnafræðingur

Tilvísun

Anna Ragna Magnúsardóttir og Guðrún V. Skúladóttir. „Fita og kolvetni eru gerð úr sömu frumefnum, en hvað er ólíkt með þeim?“ Vísindavefurinn, 5. mars 2002. Sótt 24. janúar 2017. http://visindavefur.is/svar.php?id=2152.

Anna Ragna Magnúsardóttir og Guðrún V. Skúladóttir. (2002, 5. mars). Fita og kolvetni eru gerð úr sömu frumefnum, en hvað er ólíkt með þeim? Vísindavefurinn. Sótt af http://visindavefur.is/svar.php?id=2152

Anna Ragna Magnúsardóttir og Guðrún V. Skúladóttir. „Fita og kolvetni eru gerð úr sömu frumefnum, en hvað er ólíkt með þeim?“ Vísindavefurinn. 5. mar. 2002. Vefsíða. 24. jan. 2017. <http://visindavefur.is/svar.php?id=2152>.

Chicago | APA | MLA

Sendu inn spurningu
eða

Vísindadagatalið

Ljósapera

Uppfinning ljósaperunnar er yfirleitt eignuð bandaríska uppfinningamanninum Thomasi Alva Edison en margir aðrir komu þó við sögu. Í ljósaperu er rafstraumur leiddur um grannan vír með ákveðið rafviðnám sem er hærra en í venjulegum rafmagnsleiðslum. Vegna viðnámsins hitnar vírinn þegar rafstraumur fer um hann og verður fljótt hvítglóandi og peran lýsir. Edison þurfti að verja miklum tíma til að finna hentugt efni í vírinn.