Sendu inn spurningu

Hér getur þú sent okkur nýjar spurningar um vísindaleg efni.

Hafðu spurninguna stutta og hnitmiðaða og sendu aðeins eina í einu. Einlægar og vandaðar spurningar um mikilvæg efni eru líklegastar til að kalla fram vönduð og greið svör. Ekki er víst að tími vinnist til að svara öllum spurningum.

Persónulegar upplýsingar um spyrjendur eru eingöngu notaðar í starfsemi vefsins, til dæmis til að svör verði við hæfi spyrjenda. Spurningum er ekki sinnt ef spyrjandi villir á sér heimildir eða segir ekki nægileg deili á sér.

Spurningum sem eru ekki á verksviði vefsins er eytt.

Að öðru leyti er hægt að spyrja Vísindavefinn um allt milli himins og jarðar!

=

Á hvaða forsendum var munntóbak bannað hér um árið?

Í 1. mgr. 8. gr. laga nr. 74/1984 segir að bannað sé að flytja inn, framleiða og selja fínkornótt neftóbak og munntóbak, að undanskildu skrotóbaki. Þá segir í 2. gr. rg. nr. 251/1997 um bann við sölu á munntóbaki og fínkornóttu neftóbaki:
Með skrotóbaki er átt við munntóbak sem er tuggið, er í bitum en ekki kornum. Skro er ekki í grisjum.
Í 1. gr. laga um tóbaksvarnir segir að markmið þeirra sé að draga úr heilsutjóni og dauðsföllum af völdum tóbaks með því að minnka tóbaksneyslu og vernda fólk fyrir áhrifum tóbaksreyks. Markmiðið með banni við munntóbaki er því að bæta heilsufar þjóðarinnar.

Þá er eðlilegt að spurt sé, hvers vegna er munntóbak bannað en reyktóbak ekki? Skýringarnar eru tvær. Munntóbak hefur á undanförnum árum notið vaxandi vinsælda meðal ungs fólks, meðal annars fólks sem ekki hefur aldur til að neyta tóbaks. Þetta mun að margra mati ekki síst eiga við um ungt íþróttafólk. Með banni við munntóbaki vill löggjafinn því vernda unga fólkið sérstaklega fyrir skaðlegum áhrifum tóbaks. Hin skýringin er vitaskuld sú að miklu færri neyta munntóbaks en reyktóbaks. Því er miklu auðveldara um vik að banna munntóbak en reyktóbak.

Margir andstæðingar munntóbaks vildu vafalaust banna reyktóbakið líka en vegna mikillar útbreiðslu þess er það illframkvæmanlegt og því er látið nægja að banna munntóbakið. Því má segja að reyktóbak sé annars vegar venjubundið á meðan munntóbakið er það ekki í sama mæli og hins vegar eru neytendur reyktóbaksins að öllu jöfnu eldri en neytendur munntóbaksins og því almennt hæfari til að taka upplýsta ákvörðun um sína tóbaksneyslu. Þá vilja sumir meina að munntóbak sé skaðlegra heilsunni en reyktóbak, til dæmis hvað varðar krabbamein í munni. Slæmar heilsufarslegar afleiðingar reyktóbaks eru þó vafalaust síst minni þegar á allt er litið þó að um það séu vafalaust skiptar skoðanir.

Útgáfudagur

20.9.2002

Spyrjandi

Arnar Freyr Björnsson

Efnisorð

Höfundur

Tilvísun

Halldór Gunnar Haraldsson. „Á hvaða forsendum var munntóbak bannað hér um árið?“ Vísindavefurinn, 20. september 2002. Sótt 16. nóvember 2018. http://visindavefur.is/svar.php?id=2729.

Halldór Gunnar Haraldsson. (2002, 20. september). Á hvaða forsendum var munntóbak bannað hér um árið? Vísindavefurinn. Sótt af http://visindavefur.is/svar.php?id=2729

Halldór Gunnar Haraldsson. „Á hvaða forsendum var munntóbak bannað hér um árið?“ Vísindavefurinn. 20. sep. 2002. Vefsíða. 16. nóv. 2018. <http://visindavefur.is/svar.php?id=2729>.

Chicago | APA | MLA

Sendu inn spurningu
eða

Vísindadagatalið

Hanna Ragnarsdóttir

1960

Hanna Ragnarsdóttir er prófessor í fjölmenningarfræðum við Menntavísindasvið HÍ. Rannsóknir hennar hafa einkum beinst að börnum og fullorðnum af erlendum uppruna í íslensku samfélagi og skólum og ýmsum þáttum fjölmenningarlegs skólastarfs.