Sendu inn spurningu

Hér getur þú sent okkur nýjar spurningar um vísindaleg efni.

Hafðu spurninguna stutta og hnitmiðaða og sendu aðeins eina í einu. Einlægar og vandaðar spurningar um mikilvæg efni eru líklegastar til að kalla fram vönduð og greið svör. Ekki er víst að tími vinnist til að svara öllum spurningum.

Persónulegar upplýsingar um spyrjendur eru eingöngu notaðar í starfsemi vefsins, til dæmis til að svör verði við hæfi spyrjenda. Spurningum er ekki sinnt ef spyrjandi villir á sér heimildir eða segir ekki nægileg deili á sér.

Spurningum sem eru ekki á verksviði vefsins er eytt.

Að öðru leyti er hægt að spyrja Vísindavefinn um allt milli himins og jarðar!

=

Hvað er löss?

Löss er vindborið set sem iðulega hefur myndast við lok ísaldar þegar jöklar hörfuðu og skildu eftir sig mikið af fínkorna bergmylsnu sem sorfist hafði úr berggrunninum. Vindar feyktu setinu langar leiðir og settu það niður í þykkum lögum sem þekja landslagið sem fyrir var. Frægar myndanir eru til dæmis í vestanverðu Kína og miðríkjum Bandaríkjanna.



Löss nálægt Hunyuan í Shanxi-héraði í Kína.

Orðið „löss“ mun vera úr þýsku þar sem það merkti lausan, fínkorna sand. Löss er yfirleitt af þeirri kornastærð sem kallast silt (méla): þvermál korna 0,004-0,06 millimetrar, grófara en leir en fínna en sandur.

Vegna þess að efnið myndaðist við svörfun jökla sýnir það lítil merki efnaveðrunar og samanstendur einkum af kristöllum og kristalbrotum steinda sem einkenna granít og aðrar meginlands-bergtegundir: kvars, feldspat og glimmer. Í Kína og víðar var algengt að mannabústaðir væru grafnir í löss vegna þess hve þykkar myndanirnar eru og auðgrafnar, og í afskekktum sveitum Kína mun fólk enn búa í slíkum manngerðum hellum.

Frekari fróðleikur á Vísindavefum:

Mynd:

Útgáfudagur

19.8.2009

Spyrjandi

Ingibjörg Gísladóttir
Sandra Kristín Skúladóttir
Hrefna Rós Lárusdóttir

Höfundur

Sigurður Steinþórsson

prófessor emeritus

Tilvísun

Sigurður Steinþórsson. „Hvað er löss?“ Vísindavefurinn, 19. ágúst 2009. Sótt 15. september 2019. http://visindavefur.is/svar.php?id=52840.

Sigurður Steinþórsson. (2009, 19. ágúst). Hvað er löss? Vísindavefurinn. Sótt af http://visindavefur.is/svar.php?id=52840

Sigurður Steinþórsson. „Hvað er löss?“ Vísindavefurinn. 19. ágú. 2009. Vefsíða. 15. sep. 2019. <http://visindavefur.is/svar.php?id=52840>.

Chicago | APA | MLA

Sendu inn spurningu
eða

Vísindadagatalið

Gunnþórunn Guðmundsdóttir

1968

Gunnþórunn Guðmundsdóttir er prófessor í almennri bókmenntafræði við Háskóla Íslands. Rannsóknarsvið hennar er einkum samtímabókmenntir frá ýmsum löndum og hefur hún rannsakað og kennt námskeið um sjálfsævisöguleg skrif af ýmsum toga.