Sendu inn spurningu

Hér getur þú sent okkur nýjar spurningar um vísindaleg efni.

Hafðu spurninguna stutta og hnitmiðaða og sendu aðeins eina í einu. Einlægar og vandaðar spurningar um mikilvæg efni eru líklegastar til að kalla fram vönduð og greið svör. Ekki er víst að tími vinnist til að svara öllum spurningum.

Persónulegar upplýsingar um spyrjendur eru eingöngu notaðar í starfsemi vefsins, til dæmis til að svör verði við hæfi spyrjenda. Spurningum er ekki sinnt ef spyrjandi villir á sér heimildir eða segir ekki nægileg deili á sér.

Spurningum sem eru ekki á verksviði vefsins er eytt.

Að öðru leyti er hægt að spyrja Vísindavefinn um allt milli himins og jarðar!

=

Árnastofnun - mynd í *Árnarstofnun

Hvaða munur er á merkingu orðanna aðgangur og aðgengi?

Sumir hafa talið sig merkja að farið sé að nota orðið aðgengi óspart í stað orðsins aðgangs og nokkrir óttast að þetta sé farið að valda vissum ruglingi, ekki síst í umræðu um málefni fatlaðra.

Í Íslenskri orðabók Eddu (2007) er aðgangur skýrður sem ‘frelsi, leyfi eða tækifæri til að komast eitthvað eða nýta sér eitthvað’. Dæmi: ókeypis aðgangur, hafa aðgang að eldhúsi og baði. Orðið aðgengi er aftur á móti skýrt sem ‘möguleikar til aðgangs, umferðar’. Dæmi: aðgengi fatlaðra. Orðið aðgengi er þó einnig skýrt með samheitinu aðgangur í orðabókinni. Samt sem áður er auðvelt að fallast á það sjónarmið að heppilegt geti verið að nota orðin tvö kerfisbundið á mismunandi vegu.

Hér er því talið óhætt að mæla með slíkri notkun, svo sem á þessa leið:

Orðið aðgangur á meðal annars við í umræðu um afgreiðslutíma banka, í umræðu um gleymt lykilorð í netbanka og svo framvegis. Þetta varðar aðgangsmál.

Orðið aðgengi á meðal annars við í umræðu um tröppur framan við banka þegar fólk með líkamlega fötlun er annars vegar, í umræðu um tölvubúnað í netbanka þegar sérþarfir blindra og sjónskertra eru annars vegar og svo framvegis. Þetta varðar aðgengismál.

Frekara lesefni á Vísindavefnum:

Mynd:

Útgáfudagur

13.1.2010

Spyrjandi

N.N.

Höfundur

Ari Páll Kristinsson

rannsóknarprófessor hjá Stofnun Árna Magnússonar í íslenskum fræðum

Tilvísun

Ari Páll Kristinsson. „Hvaða munur er á merkingu orðanna aðgangur og aðgengi?“ Vísindavefurinn, 13. janúar 2010. Sótt 23. júlí 2017. http://visindavefur.is/svar.php?id=55006.

Ari Páll Kristinsson. (2010, 13. janúar). Hvaða munur er á merkingu orðanna aðgangur og aðgengi? Vísindavefurinn. Sótt af http://visindavefur.is/svar.php?id=55006

Ari Páll Kristinsson. „Hvaða munur er á merkingu orðanna aðgangur og aðgengi?“ Vísindavefurinn. 13. jan. 2010. Vefsíða. 23. júl. 2017. <http://visindavefur.is/svar.php?id=55006>.

Chicago | APA | MLA

Sendu inn spurningu
eða

Vísindadagatalið

Bjallan

Volkswagen-bjöllur komu fyrst á götuna árið 1938. Þegar framleiðslu var hætt árið 2003 höfðu rúmlega 20 milljón bjöllur verið smíðaðar, engin önnur bílategund hefur verið framleidd í svo mörgum eintökum. Helsti hugmyndasmiður bjöllunnar var Þjóðverjinn Ferdinand Porsche. Adolf Hitler hafði áhuga á framleiðslunni og átti hugsanlega þátt í að nefna bílinn Volkswagen sem merkir‚alþýðuvagn‘.