Sólin Sólin Rís 09:08 • sest 18:16 í Reykjavík
Tunglið Tunglið Rís 09:16 • Sest 13:29 í Reykjavík
Flóð Flóð Árdegis: 04:40 • Síðdegis: 17:02 í Reykjavík
Fjaran Fjara Árdegis: 10:59 • Síðdegis: 23:10 í Reykjavík
Árnastofnun - mynd í *Árnarstofnun

Hvað merkir 'íð' í íðorðum?

Guðrún Kvaran

Kvenkynsorðið íð eitt og sér merkir 'verk, iðn, starf'. Það hefur einkum verið notað í skáldskap og kemur þegar fyrir í fornu máli. Nokkur dæmi eru um það í Lexicon poeticum Sveinbjarnar Egilssonar, orðabók yfir forna skáldamálið (1916:323, útgáfa Finns Jónssonar).

Í nútímamáli er íð einkum notað í samsetningunum íðorð, en þá er átt við sérfræðiorð í tiltekinni fræðigrein, og íðorðasafn sem er orðasafn með fræðiorðum í tiltekinni fræðigrein. Elst dæmi í söfnum Orðabókar Háskólans um síðarnefnda orðið er frá 1929 þar sem verið er að vísa í ritið Íðorðasafn frá Orðanefnd Verkfræðingafjelagsins sem gefið var út 1928. Líklegt er að hugtakið íðorð hafi verið búið til um þetta leyti.

Höfundur

Guðrún Kvaran

prófessor

Útgáfudagur

7.3.2006

Spyrjandi

Lára Heimisdóttir, f. 1988

Tilvísun

Guðrún Kvaran. „Hvað merkir 'íð' í íðorðum?“ Vísindavefurinn, 7. mars 2006. Sótt 20. febrúar 2020. http://visindavefur.is/svar.php?id=5690.

Guðrún Kvaran. (2006, 7. mars). Hvað merkir 'íð' í íðorðum? Vísindavefurinn. Sótt af http://visindavefur.is/svar.php?id=5690

Guðrún Kvaran. „Hvað merkir 'íð' í íðorðum?“ Vísindavefurinn. 7. mar. 2006. Vefsíða. 20. feb. 2020. <http://visindavefur.is/svar.php?id=5690>.

Chicago | APA | MLA

Spyrja

Sendu inn spurningu LeiðbeiningarTil baka

Hér getur þú sent okkur nýjar spurningar um vísindaleg efni.

Hafðu spurninguna stutta og hnitmiðaða og sendu aðeins eina í einu. Einlægar og vandaðar spurningar um mikilvæg efni eru líklegastar til að kalla fram vönduð og greið svör. Ekki er víst að tími vinnist til að svara öllum spurningum.

Persónulegar upplýsingar um spyrjendur eru eingöngu notaðar í starfsemi vefsins, til dæmis til að svör verði við hæfi spyrjenda. Spurningum er ekki sinnt ef spyrjandi villir á sér heimildir eða segir ekki nægileg deili á sér.

Spurningum sem eru ekki á verksviði vefsins er eytt.

Að öðru leyti er hægt að spyrja Vísindavefinn um allt milli himins og jarðar!

=

Senda grein til vinar

=

Hvað merkir 'íð' í íðorðum?
Kvenkynsorðið íð eitt og sér merkir 'verk, iðn, starf'. Það hefur einkum verið notað í skáldskap og kemur þegar fyrir í fornu máli. Nokkur dæmi eru um það í Lexicon poeticum Sveinbjarnar Egilssonar, orðabók yfir forna skáldamálið (1916:323, útgáfa Finns Jónssonar).

Í nútímamáli er íð einkum notað í samsetningunum íðorð, en þá er átt við sérfræðiorð í tiltekinni fræðigrein, og íðorðasafn sem er orðasafn með fræðiorðum í tiltekinni fræðigrein. Elst dæmi í söfnum Orðabókar Háskólans um síðarnefnda orðið er frá 1929 þar sem verið er að vísa í ritið Íðorðasafn frá Orðanefnd Verkfræðingafjelagsins sem gefið var út 1928. Líklegt er að hugtakið íðorð hafi verið búið til um þetta leyti. ...