Sendu inn spurningu

Hér getur þú sent okkur nýjar spurningar um vísindaleg efni.

Hafðu spurninguna stutta og hnitmiðaða og sendu aðeins eina í einu. Einlægar og vandaðar spurningar um mikilvæg efni eru líklegastar til að kalla fram vönduð og greið svör. Ekki er víst að tími vinnist til að svara öllum spurningum.

Persónulegar upplýsingar um spyrjendur eru eingöngu notaðar í starfsemi vefsins, til dæmis til að svör verði við hæfi spyrjenda. Spurningum er ekki sinnt ef spyrjandi villir á sér heimildir eða segir ekki nægileg deili á sér.

Spurningum sem eru ekki á verksviði vefsins er eytt.

Að öðru leyti er hægt að spyrja Vísindavefinn um allt milli himins og jarðar!

=

Árnastofnun - mynd í *Árnarstofnun

Hvað er þetta kruss í þvers og kruss?

Orðasambandið þvers og kruss merkir ‛í allar áttir; út um allt, fram og aftur’. Orðið þvers er notað á sama hátt og þvert og þversum.

Kruss er dregið af sögninni krusa eða krussa sem í sjómannamáli er notuð um að sigla skáhallt gegn vindi (á vígsl á báða bóga) en er einnig notuð um að fara krákustíg, stefna sitt á hvað. Í Íslenskri orðsifjabók Ásgeirs Blöndals Magnússonar (1989:511) er þess getið að sögnin sé tökuorð úr dönsku krydse í sömu merkingu. Þótt bæði orðin séu til í íslensku er sambandið sjálft fengið að láni úr dönsku på kryds og tværs í sömu merkingu og íslenska orðasambandið.

Kruss er komið úr sjómannamál. Með hjálp áttavita geta menn gætt sín að fara ekki þvers og kruss!

Mynd:

Útgáfudagur

23.5.2012

Spyrjandi

Ester Ósk Traustadóttir

Höfundur

Guðrún Kvaran

prófessor

Tilvísun

Guðrún Kvaran. „Hvað er þetta kruss í þvers og kruss?“ Vísindavefurinn, 23. maí 2012. Sótt 19. september 2017. http://visindavefur.is/svar.php?id=61889.

Guðrún Kvaran. (2012, 23. maí). Hvað er þetta kruss í þvers og kruss? Vísindavefurinn. Sótt af http://visindavefur.is/svar.php?id=61889

Guðrún Kvaran. „Hvað er þetta kruss í þvers og kruss?“ Vísindavefurinn. 23. maí. 2012. Vefsíða. 19. sep. 2017. <http://visindavefur.is/svar.php?id=61889>.

Chicago | APA | MLA

Sendu inn spurningu
eða

Vísindadagatalið

Lykt

Þegar við finnum lykt af tilteknu efni er það vegna þess að sameindir frá efninu hafa losnað út í loftið og komist í snertingu við svonefnda viðtaka í nefinu á okkur. Í nefholinu á okkur eru um 50 milljónir þefnema sem þekja um 5 fersentimetra af slímhúð. Talið er að heilbrigt nef geti fundið 10.000 mismunandi lyktartegundir.