Sendu inn spurningu

Hér getur þú sent okkur nýjar spurningar um vísindaleg efni.

Hafðu spurninguna stutta og hnitmiðaða og sendu aðeins eina í einu. Einlægar og vandaðar spurningar um mikilvæg efni eru líklegastar til að kalla fram vönduð og greið svör. Ekki er víst að tími vinnist til að svara öllum spurningum.

Persónulegar upplýsingar um spyrjendur eru eingöngu notaðar í starfsemi vefsins, til dæmis til að svör verði við hæfi spyrjenda. Spurningum er ekki sinnt ef spyrjandi villir á sér heimildir eða segir ekki nægileg deili á sér.

Spurningum sem eru ekki á verksviði vefsins er eytt.

Að öðru leyti er hægt að spyrja Vísindavefinn um allt milli himins og jarðar!

=

Hver fann upp táknmálið?

Það var í raun enginn einn sem fann upp táknmálið, heldur eru táknmál sjálfsprottin mál sem hafa þróast í samfélagi heyrnarlausra manna alls staðar í heiminum. Um þetta segir Svandís Svavarsdóttir í svari sínu við spurningunni: Hvað er táknmál? Er til alþjóðlegt mál fyrir heyrnarlausa?:
Táknmál er ekki alþjóðlegt heldur sérstakt fyrir hvert land. Í sumum löndum er jafnvel mállýskumunur á táknmáli milli landsvæða. Skyldleiki táknmálanna er oft ólíkur skyldleika raddmálanna í viðkomandi löndum. Til dæmis er bandaríska táknmálið talið töluvert skylt því franska en nánast ekkert skylt því enska.

Skráðar upplýsingar um táknmálið sem samskiptaform ná aftur til 16. aldar. Vitað er að á 17. öld var byrjað að kenna heyrnarlausum staðlað táknmál á Ítalíu og á 18. öld í Frakklandi.

Árið 1755 stofnaði Abbé Charles-Michel de l'Épée (1712-1789) fyrsta skólann fyrir heyrnarlausa í París. Þar notaði hann í grunninn táknmál sem þegar var til meðal heyrnarlausra á götum Parísarborgar. Þetta táknmál þróaðist síðan í franska táknmálið eins og það er nú.

Einn útskriftarnema hans, Laurent Clerc (1785-1869), fór til Bandaríkjanna og stofnaði fyrsta skólann fyrir heyrnarlausa þar í landi. Skólinn var stofnaður 15. apríl 1817 í Hartford, Conneticut. Skólinn er enn starfandi í dag og þykir vera vagga táknmáls og menningar heyrnarskertra Bandaríkjamanna.

Þróun táknmáls og líf heyrnarskertra beið þó mikla hnekki þegar sú ákvörðun var tekin á alþjóðlegu þingi kennara heyrnarlausra í Mílanó að banna notkun táknmáls. Á þessum tíma voru uppi hugmyndir um að táknmál væri slæmt fyrir börn og drægi úr talþroska þeirra. Talið var betra að þau reyndu að læra að tala og lesa af vörum. Þetta hafði víðtæk áhrif á samfélag heyrnarskertra um allan heim og varð til þess að auka einangrun þeirra enn frekar. Táknmálsbannið stóð í 100 ár, en táknmál varð til dæmis ekki vel sýnilegt á Íslandi fyrr en um 1986. Nánar má lesa um þetta í svari Júlíu G. Hreinsdóttur við spurningunni: Hvernig hefur táknmálsmenntun heyrnarlausra verið háttað?.

Fleiri svör á Vísindavefnum um táknmál:

Heimildir:

Frekari upplýsingar má finna með því að nota leitarvél Vísindavefsins eða með því að smella á efnisorðin hér fyrir neðan.


Þetta svar er í flokknum "bekkirnir spyrja" þar sem starfsfólk vefsins svarar spurningum frá grunnskólabekk í kennslustund, samkvæmt samningi. Lögð er áhersla á skjót svör, stutt og aðgengileg. Oft er byggt á öðrum svörum sem kunna að nýtast almennum lesendum betur.

Útgáfudagur

10.10.2006

Spyrjandi

Elísabet Atladóttir, f. 1994

Höfundur

Margrét Björk Sigurðardóttir

líffræðingur

Tilvísun

MBS. „Hver fann upp táknmálið?“ Vísindavefurinn, 10. október 2006. Sótt 17. febrúar 2019. http://visindavefur.is/svar.php?id=6293.

MBS. (2006, 10. október). Hver fann upp táknmálið? Vísindavefurinn. Sótt af http://visindavefur.is/svar.php?id=6293

MBS. „Hver fann upp táknmálið?“ Vísindavefurinn. 10. okt. 2006. Vefsíða. 17. feb. 2019. <http://visindavefur.is/svar.php?id=6293>.

Chicago | APA | MLA

Sendu inn spurningu
eða

Vísindadagatalið

Anna Heiða Ólafsdóttir

1974

Anna Heiða Ólafsdóttir er fiskifræðingur á uppsjávarlífríkissviði Hafrannsóknastofnunnar þar sem hún er ábyrg fyrir verkefnum tengdum makríl og kolmunna. Anna Heiða vinnur nú að rannsóknum tengdum vistfræði makríls í Norðaustur-Atlantshafi.