Sendu inn spurningu

Hér getur þú sent okkur nýjar spurningar um vísindaleg efni.

Hafðu spurninguna stutta og hnitmiðaða og sendu aðeins eina í einu. Einlægar og vandaðar spurningar um mikilvæg efni eru líklegastar til að kalla fram vönduð og greið svör. Ekki er víst að tími vinnist til að svara öllum spurningum.

Persónulegar upplýsingar um spyrjendur eru eingöngu notaðar í starfsemi vefsins, til dæmis til að svör verði við hæfi spyrjenda. Spurningum er ekki sinnt ef spyrjandi villir á sér heimildir eða segir ekki nægileg deili á sér.

Spurningum sem eru ekki á verksviði vefsins er eytt.

Að öðru leyti er hægt að spyrja Vísindavefinn um allt milli himins og jarðar!

=

Hvað er grápadda?

Grápadda, eða grálodda eins og hún er einnig kölluð, er ekki skordýr heldur krabbadýr af flokki jafnfætla (Isopoda).

Innan yfirættbálks grápaddna eru þekktar um 3000 tegundir. Flestar þeirra lifa í heitum og rökum regnskógunum, en útbreiðsla yfirættbálksins teygir sig þó bæði norður og suður á bóginn. Grápöddur lifa til dæmis hér á landi, en tegundin Oniscus asellus finnst hér stundum í húsum manna.

Á Bretlandseyjum hafa fundist 37 tegundir grápaddna og eru tegundirnar Oniscus asellus (e. common shiny woodlouse), Porcellio scaber (e. common rough woodlouse) og Armadillidium vulgare (e. common pill bug) algengastar. Þær eru á bilinu 10 til 25 mm á lengd og því afar áberandi.



Oniscus asellus er ein algengasta grápaddan í vistkerfi Vestur-Evrópu.

Grápöddur eru jarðvegsdýr en villast stöku sinnum inn í húsakynni fólks. Þær þurfa rakt umhverfi þar sem þær anda með tálknum og finnast því gjarnan á dimmum og rökum stöðum, svo sem undir steinum og föllnum trjám þar sem mikið er af æti við þeirra hæfi.

Grápöddur eru að mestu rotætur og nærast helst á plöntuleifum. Þær gegna þannig veigamiklu hlutverki í efnahringrás þurrlendis vistkerfa. Grápöddur eru líka mikilvæg fæða fyrir fjölmarga hópa dýra svo sem snjáldrur, bjöllur, körtur, margfætlur og jafnvel köngulær.

Mynd: Woodlice

Útgáfudagur

24.10.2006

Spyrjandi

Stefán Þorsteinsson
Guðbjörn Ólafsson

Höfundur

Jón Már Halldórsson

líffræðingur

Tilvísun

Jón Már Halldórsson. „Hvað er grápadda?“ Vísindavefurinn, 24. október 2006. Sótt 15. október 2019. http://visindavefur.is/svar.php?id=6333.

Jón Már Halldórsson. (2006, 24. október). Hvað er grápadda? Vísindavefurinn. Sótt af http://visindavefur.is/svar.php?id=6333

Jón Már Halldórsson. „Hvað er grápadda?“ Vísindavefurinn. 24. okt. 2006. Vefsíða. 15. okt. 2019. <http://visindavefur.is/svar.php?id=6333>.

Chicago | APA | MLA

Sendu inn spurningu
eða

Vísindadagatalið

Kristín Bjarnadóttir

1943

Kristín Bjarnadóttir er prófessor emerita í stærðfræðimenntun við Menntavísindasvið Háskóla Íslands. Hún hefur rannsakað sögu stærðfræðimenntunar á Íslandi.