Sólin Sólin Rís 08:36 • sest 17:47 í Reykjavík
Tunglið Tunglið Rís 18:06 • Sest 09:29 í Reykjavík
Flóð Flóð Árdegis: 06:40 • Síðdegis: 18:55 í Reykjavík
Fjaran Fjara Árdegis: 00:34 • Síðdegis: 12:51 í Reykjavík
Árnastofnun - mynd í *Árnarstofnun

Er afbragð vont bragð?

Guðrún Kvaran

Hvorugkynsorðið afbragð er í Íslenskri orðabók Eddu (2002:8) sagt hafa merkinguna ‘ágæti, prýðilegur maður eða hlutur’. Í Íslenskri orðsifjabók stendur:

h. 'e-ð frábært'... Leitt af so. *ab-bregðan eða bregða af, sbr. afbrugðinn 'frábrugðinn, ólíkur'...

Ekkert er minnst á vont bragð af mat en sú merking er þó til.


Afbragð þykir vera af mygluðu brauði.

Í talmálssafni Orðabókar Háskólans eru dæmi bæði um aðbragð og afbragð um aukabragð af mat. Heldur fleiri dæmi voru um afbragð. Ég spurðist sjálf fyrir um orðin í þættinum Íslenskt mál í Ríkisútvarpinu fyrir um tuttugu árum og svo virðist sem notkunin sé að einhverju leyti staðbundin. Nær allar heimildirnar sem bárust voru af norðanverðu landinu. Menn gátu þess að afbragð (aðbragð) væri til dæmis af viðbrenndum mat, brauði og öðrum mat sem væri byrjaður að skemmast og skyri sem farið væri að súrna.

Mynd: P6230145.JPG. Flickr.com. Höfundur myndar er Natalia Naduris-Weissman. Myndin er birt undir Creative Commons leyfi.

Höfundur

Guðrún Kvaran

prófessor

Útgáfudagur

11.1.2007

Spyrjandi

Magnús Sigurðsson

Tilvísun

Guðrún Kvaran. „Er afbragð vont bragð?“ Vísindavefurinn, 11. janúar 2007. Sótt 21. október 2021. http://visindavefur.is/svar.php?id=6462.

Guðrún Kvaran. (2007, 11. janúar). Er afbragð vont bragð? Vísindavefurinn. Sótt af http://visindavefur.is/svar.php?id=6462

Guðrún Kvaran. „Er afbragð vont bragð?“ Vísindavefurinn. 11. jan. 2007. Vefsíða. 21. okt. 2021. <http://visindavefur.is/svar.php?id=6462>.

Chicago | APA | MLA

Spyrja

Sendu inn spurningu LeiðbeiningarTil baka

Hér getur þú sent okkur nýjar spurningar um vísindaleg efni.

Hafðu spurninguna stutta og hnitmiðaða og sendu aðeins eina í einu. Einlægar og vandaðar spurningar um mikilvæg efni eru líklegastar til að kalla fram vönduð og greið svör. Ekki er víst að tími vinnist til að svara öllum spurningum.

Persónulegar upplýsingar um spyrjendur eru eingöngu notaðar í starfsemi vefsins, til dæmis til að svör verði við hæfi spyrjenda. Spurningum er ekki sinnt ef spyrjandi villir á sér heimildir eða segir ekki nægileg deili á sér.

Spurningum sem eru ekki á verksviði vefsins er eytt.

Að öðru leyti er hægt að spyrja Vísindavefinn um allt milli himins og jarðar!

=

Senda grein til vinar

=

Er afbragð vont bragð?
Hvorugkynsorðið afbragð er í Íslenskri orðabók Eddu (2002:8) sagt hafa merkinguna ‘ágæti, prýðilegur maður eða hlutur’. Í Íslenskri orðsifjabók stendur:

h. 'e-ð frábært'... Leitt af so. *ab-bregðan eða bregða af, sbr. afbrugðinn 'frábrugðinn, ólíkur'...

Ekkert er minnst á vont bragð af mat en sú merking er þó til.


Afbragð þykir vera af mygluðu brauði.

Í talmálssafni Orðabókar Háskólans eru dæmi bæði um aðbragð og afbragð um aukabragð af mat. Heldur fleiri dæmi voru um afbragð. Ég spurðist sjálf fyrir um orðin í þættinum Íslenskt mál í Ríkisútvarpinu fyrir um tuttugu árum og svo virðist sem notkunin sé að einhverju leyti staðbundin. Nær allar heimildirnar sem bárust voru af norðanverðu landinu. Menn gátu þess að afbragð (aðbragð) væri til dæmis af viðbrenndum mat, brauði og öðrum mat sem væri byrjaður að skemmast og skyri sem farið væri að súrna.

Mynd: P6230145.JPG. Flickr.com. Höfundur myndar er Natalia Naduris-Weissman. Myndin er birt undir Creative Commons leyfi....