Sólin Sólin Rís 06:49 • sest 20:16 í Reykjavík
Tunglið Tunglið Rís 18:30 • Sest 06:39 í Reykjavík
Flóð Flóð Árdegis: 05:28 • Síðdegis: 17:52 í Reykjavík
Fjaran Fjara Árdegis: 11:45 • Síðdegis: 23:58 í Reykjavík
Sólin Sólin Rís 06:49 • sest 20:16 í Reykjavík
Tunglið Tunglið Rís 18:30 • Sest 06:39 í Reykjavík
Flóð Flóð Árdegis: 05:28 • Síðdegis: 17:52 í Reykjavík
Fjaran Fjara Árdegis: 11:45 • Síðdegis: 23:58 í Reykjavík
LeiðbeiningarTil baka

Sendu inn spurningu

Hér getur þú sent okkur nýjar spurningar um vísindaleg efni.

Hafðu spurninguna stutta og hnitmiðaða og sendu aðeins eina í einu. Einlægar og vandaðar spurningar um mikilvæg efni eru líklegastar til að kalla fram vönduð og greið svör. Ekki er víst að tími vinnist til að svara öllum spurningum.

Persónulegar upplýsingar um spyrjendur eru eingöngu notaðar í starfsemi vefsins, til dæmis til að svör verði við hæfi spyrjenda. Spurningum er ekki sinnt ef spyrjandi villir á sér heimildir eða segir ekki nægileg deili á sér.

Spurningum sem eru ekki á verksviði vefsins er eytt.

Að öðru leyti er hægt að spyrja Vísindavefinn um allt milli himins og jarðar!

=
Forsíða Náttúruvísindi og verkfræði Lífvísindi: dýrafræði Hvaða hlutverki gegnir karlfugl skógarþrasta á varptímanum?

Flokkun:

31.3.2026
Náttúruvísindi og verkfræði Lífvísindi: dýrafræði

Hvaða hlutverki gegnir karlfugl skógarþrasta á varptímanum?

Jón Már Halldórsson

Skipta má atferli skógarþrasta (Turdus iliacus) á hreiðurtíma í nokkur tímabil. Fyrst er tímabilið þegar karlfuglinn er að laða að sér kvenfuglinn og merkja sér óðal snemma á vorin. Þá staðsetur karlfuglinn sig yfirleitt á áberandi stöðum svo sem efst á trjátoppum og syngur eins og lífið liggi við.

Við pörun fer hreiðurgerð af stað og er það aðallega kvenfuglinn sem útbýr hreiðrið. Algeng staðsetning er í trjárunnum og hærri trjám þar sem hreiðrið er vel falið fyrir afræningjum. Hreiðrið er fagmannlega gerð hreiðurskál.

Á varptíma geta fuglarnir verið afar árásargjarnir, gefa þá frá sér hvell hljóð og steypa sér oft niður á „óvininn“ sem geta til dæmis verið kettir, sílamáfar eða jafnvel hundar og mannfólk.

Ungar skógarþrasta eru um tvær vikur í hreiðrinu og sjá báðir foreldrar um að bera mat í þá.

Ungar skógarþrasta eru um tvær vikur í hreiðrinu og sjá báðir foreldrar um að bera mat í þá.

Yfirleitt verpa skógarþrestir hér á landi í maí og í góðu árferði geta þeir verpt þrisvar sinnum yfir varptímann. Kvenfuglinn sér einn um að liggja á eggjum en útungun tekur 12-14 daga. Eftir að ungarnir koma úr eggjum sjá báðir foreldrarnir um að bera í þá fæðu, til dæmis ánamaðka, fiðrildalirfur af trjám og aðrar tegundir hryggleysingja. Ungarnir yfirgefa hreiðrið eftir um tvær vikur en eru enn á fóðrum hjá foreldrum sínum næstu daga á eftir og tekur karlfuglinn mjög virkan þátt í því. Þetta er venjulega langhættulegasti tíminn í lífi unganna því þeir eru þá afar auðveld bráð fyrir ketti í þéttbýli.

Skógarþrösturinn er algengur fugl á Íslandi og finnst á láglendi um allt land. Áður fyrr var hann helst í birkiskógum víða um land og kallaði Jónas Hallgrímsson hann birkiþröst. Með vaxandi skógrækt og trjágróðri í görðum fór hann að verða algengari í þéttbýli, meðal annars í Reykjavík upp úr 1920.

Skógarþrösturinn er farfugl hér á landi og eru vetrarstöðvar hans í vestanverðri Evrópu, aðallega á Bretlandi, Írlandi, Frakklandi og á Íberíuskaga. Þó hefur færst í vöxt að skógarþrestir hafi vetursetu hér á landi og er talið að nokkur þúsund fuglar haldi hér til allt árið um kring, aðallega á suðvesturhorninu.

Heimildir og myndir:

Í heild hljóðaði spurningin svona:
Er vitað um hegðun karlfugla skógarþrasta um varptímann? Lætur hann sig hverfa strax og eru komin egg? Eða tekur hann vaktir með kerlu? Tekur karlinn þátt í fæðuöflun fyrir ungana, sem geta verið 4 - 6 í goti.

Höfundur

Jón Már Halldórsson

Jón Már Halldórsson

líffræðingur

Útgáfudagur

31.3.2026

Spyrjandi

Birgir Thordarson

Efnisorð

Tilvísun

Jón Már Halldórsson. „Hvaða hlutverki gegnir karlfugl skógarþrasta á varptímanum?“ Vísindavefurinn, 31. mars 2026, sótt 31. mars 2026, https://visindavefur.is/svar.php?id=87929.

Jón Már Halldórsson. (2026, 31. mars). Hvaða hlutverki gegnir karlfugl skógarþrasta á varptímanum? Vísindavefurinn. https://visindavefur.is/svar.php?id=87929

Jón Már Halldórsson. „Hvaða hlutverki gegnir karlfugl skógarþrasta á varptímanum?“ Vísindavefurinn. 31. mar. 2026. Vefsíða. 31. mar. 2026. <https://visindavefur.is/svar.php?id=87929>.

Chicago | APA | MLA

Tengd svör

Skoða öll nýjustu svörin

Þessi síða notar vafrakökur Nánari upplýsingar

Ég samþykki

Senda grein til vinar

=

Hvaða hlutverki gegnir karlfugl skógarþrasta á varptímanum?
Skipta má atferli skógarþrasta (Turdus iliacus) á hreiðurtíma í nokkur tímabil. Fyrst er tímabilið þegar karlfuglinn er að laða að sér kvenfuglinn og merkja sér óðal snemma á vorin. Þá staðsetur karlfuglinn sig yfirleitt á áberandi stöðum svo sem efst á trjátoppum og syngur eins og lífið liggi við.

Við pörun fer hreiðurgerð af stað og er það aðallega kvenfuglinn sem útbýr hreiðrið. Algeng staðsetning er í trjárunnum og hærri trjám þar sem hreiðrið er vel falið fyrir afræningjum. Hreiðrið er fagmannlega gerð hreiðurskál.

Á varptíma geta fuglarnir verið afar árásargjarnir, gefa þá frá sér hvell hljóð og steypa sér oft niður á „óvininn“ sem geta til dæmis verið kettir, sílamáfar eða jafnvel hundar og mannfólk.

Ungar skógarþrasta eru um tvær vikur í hreiðrinu og sjá báðir foreldrar um að bera mat í þá.

Ungar skógarþrasta eru um tvær vikur í hreiðrinu og sjá báðir foreldrar um að bera mat í þá.

Yfirleitt verpa skógarþrestir hér á landi í maí og í góðu árferði geta þeir verpt þrisvar sinnum yfir varptímann. Kvenfuglinn sér einn um að liggja á eggjum en útungun tekur 12-14 daga. Eftir að ungarnir koma úr eggjum sjá báðir foreldrarnir um að bera í þá fæðu, til dæmis ánamaðka, fiðrildalirfur af trjám og aðrar tegundir hryggleysingja. Ungarnir yfirgefa hreiðrið eftir um tvær vikur en eru enn á fóðrum hjá foreldrum sínum næstu daga á eftir og tekur karlfuglinn mjög virkan þátt í því. Þetta er venjulega langhættulegasti tíminn í lífi unganna því þeir eru þá afar auðveld bráð fyrir ketti í þéttbýli.

Skógarþrösturinn er algengur fugl á Íslandi og finnst á láglendi um allt land. Áður fyrr var hann helst í birkiskógum víða um land og kallaði Jónas Hallgrímsson hann birkiþröst. Með vaxandi skógrækt og trjágróðri í görðum fór hann að verða algengari í þéttbýli, meðal annars í Reykjavík upp úr 1920.

Skógarþrösturinn er farfugl hér á landi og eru vetrarstöðvar hans í vestanverðri Evrópu, aðallega á Bretlandi, Írlandi, Frakklandi og á Íberíuskaga. Þó hefur færst í vöxt að skógarþrestir hafi vetursetu hér á landi og er talið að nokkur þúsund fuglar haldi hér til allt árið um kring, aðallega á suðvesturhorninu.

Heimildir og myndir:

Í heild hljóðaði spurningin svona:
Er vitað um hegðun karlfugla skógarþrasta um varptímann? Lætur hann sig hverfa strax og eru komin egg? Eða tekur hann vaktir með kerlu? Tekur karlinn þátt í fæðuöflun fyrir ungana, sem geta verið 4 - 6 í goti.
...