Sólin Sólin Rís 02:57 • sest 24:01 í Reykjavík
Tunglið Tunglið Rís 00:00 • Sest 00:00 í Reykjavík
Flóð Flóð Árdegis: 06:11 • Síðdegis: 18:35 í Reykjavík
Fjaran Fjara Árdegis: 00:08 • Síðdegis: 12:20 í Reykjavík
Sólin Sólin Rís 02:57 • sest 24:01 í Reykjavík
Tunglið Tunglið Rís 00:00 • Sest 00:00 í Reykjavík
Flóð Flóð Árdegis: 06:11 • Síðdegis: 18:35 í Reykjavík
Fjaran Fjara Árdegis: 00:08 • Síðdegis: 12:20 í Reykjavík
LeiðbeiningarTil baka

Sendu inn spurningu

Hér getur þú sent okkur nýjar spurningar um vísindaleg efni.

Hafðu spurninguna stutta og hnitmiðaða og sendu aðeins eina í einu. Einlægar og vandaðar spurningar um mikilvæg efni eru líklegastar til að kalla fram vönduð og greið svör. Ekki er víst að tími vinnist til að svara öllum spurningum.

Persónulegar upplýsingar um spyrjendur eru eingöngu notaðar í starfsemi vefsins, til dæmis til að svör verði við hæfi spyrjenda. Spurningum er ekki sinnt ef spyrjandi villir á sér heimildir eða segir ekki nægileg deili á sér.

Spurningum sem eru ekki á verksviði vefsins er eytt.

Að öðru leyti er hægt að spyrja Vísindavefinn um allt milli himins og jarðar!

=

Er það rétt að tarantúlur geti stokkið ótrúlega hátt?

Jón Már Halldórsson

Öll spurningin hljóðaði svona:

Góðan dag! 6 ára ömmustrákur spyr hvort tarantúlur geti stokkið ótrúlega hátt? Takk fyrir, Stefanía.

Örstutta svarið er nei - tarantúlur geta ekki stokkið ótrúlega hátt.

Tarantúlur eru köngulær af ættinni Theraphosidae sem telur yfir þúsund tegundir í um 200 ættkvíslum. Tarantúlur lifa í öllum heimsálfum, að Suðurskautslandinu undanskildu, en mesta fjölbreytnin er í Suður-Ameríku. Langflestar tegundir er að finna á hitabeltis- og heittempruðum svæðum og eru búsvæði þeirra fjölbreytt, hitabeltis- og regnskógar, eyðimerkur og hálfeyðimerkur, graslendi og kjarrlendi. Margar tegundir lifa á jörðinni, í holum, undir steinum, trjábolum eða öðru sem veitir skjól en aðrar tegundir lifa í trjám.

Tarantúlur eru stórvaxnar köngulær, bolur stærstu tegundarinnar, golíat-köngulóar (Theraphosa blondi, e. Goliath bird-eating tarantula), getur orðið allt að 12 cm og lengdin, þegar teygt er úr fótum, allt að 28 cm eða eins og góður matardiskur. Þyngstu tarantúlur geta orðið allt að 170 g.

Tarantúlur eru ekki stökkköngulær. Þær beita yfirleitt þeirri veiðiaðferð að sitja fyrir bráðinni og þegar fórnarlamb birtist kasta þær sér á það frekar en að stökkva. Svo drepa þær fórnarlambið með eitruðu biti eða kremja það til bana. Tarantúlur eru þunglamalegar og þola illa að falla úr einhverri hæð, enda er líkamsbygging þeirra viðkæm, sérstaklega kviðurinn. Fall, eða stökk úr hæð, getur því í raun orðið þeim að fjörtjóni. Ef þær stökkva þá er það því afar stutt og ekki hnitmiðað eins og til dæmis hjá stökkköngulóm.

Margar tarantúlu-tegundir lifa á jörðinni, í holum, undir steinum, trjábolum eða öðru sem veitir skjól en aðrar tegundir lifa í trjám.

Margar tarantúlu-tegundir lifa á jörðinni, í holum, undir steinum, trjábolum eða öðru sem veitir skjól en aðrar tegundir lifa í trjám.

Ólíkt því sem einhverjir kunna að halda þá stafar fólki engin sérstök hætta af tarantúlum. Þær búa yfir eitri sem þær beita bæði við fæðuöflun og sér til varnar, en bit þeirra veldur fólki oft ekki meiri óþægindum en býflugnastunga, þótt vissulega séu dæmi um öflug ofnæmisviðbrögð. Ein merkileg varnaraðferð sem margar tegundir tarantúla nýta þegar þeim finnst sér ógnað, er að losa frá sér smá hár af afturbol sem geta valdið ertingu í augum og kláða í húð árásaraðilans.

Heimildir, frekari fróðleikur og myndir:

Höfundur

Jón Már Halldórsson

líffræðingur

Útgáfudagur

15.6.2026

Spyrjandi

Stefanía Þorsteinsdóttir

Tilvísun

Jón Már Halldórsson. „Er það rétt að tarantúlur geti stokkið ótrúlega hátt?“ Vísindavefurinn, 15. júní 2026, sótt 15. júní 2026, https://visindavefur.is/svar.php?id=88588.

Jón Már Halldórsson. (2026, 15. júní). Er það rétt að tarantúlur geti stokkið ótrúlega hátt? Vísindavefurinn. https://visindavefur.is/svar.php?id=88588

Jón Már Halldórsson. „Er það rétt að tarantúlur geti stokkið ótrúlega hátt?“ Vísindavefurinn. 15. jún. 2026. Vefsíða. 15. jún. 2026. <https://visindavefur.is/svar.php?id=88588>.

Chicago | APA | MLA

Senda grein til vinar

=

Er það rétt að tarantúlur geti stokkið ótrúlega hátt?
Öll spurningin hljóðaði svona:

Góðan dag! 6 ára ömmustrákur spyr hvort tarantúlur geti stokkið ótrúlega hátt? Takk fyrir, Stefanía.

Örstutta svarið er nei - tarantúlur geta ekki stokkið ótrúlega hátt.

Tarantúlur eru köngulær af ættinni Theraphosidae sem telur yfir þúsund tegundir í um 200 ættkvíslum. Tarantúlur lifa í öllum heimsálfum, að Suðurskautslandinu undanskildu, en mesta fjölbreytnin er í Suður-Ameríku. Langflestar tegundir er að finna á hitabeltis- og heittempruðum svæðum og eru búsvæði þeirra fjölbreytt, hitabeltis- og regnskógar, eyðimerkur og hálfeyðimerkur, graslendi og kjarrlendi. Margar tegundir lifa á jörðinni, í holum, undir steinum, trjábolum eða öðru sem veitir skjól en aðrar tegundir lifa í trjám.

Tarantúlur eru stórvaxnar köngulær, bolur stærstu tegundarinnar, golíat-köngulóar (Theraphosa blondi, e. Goliath bird-eating tarantula), getur orðið allt að 12 cm og lengdin, þegar teygt er úr fótum, allt að 28 cm eða eins og góður matardiskur. Þyngstu tarantúlur geta orðið allt að 170 g.

Tarantúlur eru ekki stökkköngulær. Þær beita yfirleitt þeirri veiðiaðferð að sitja fyrir bráðinni og þegar fórnarlamb birtist kasta þær sér á það frekar en að stökkva. Svo drepa þær fórnarlambið með eitruðu biti eða kremja það til bana. Tarantúlur eru þunglamalegar og þola illa að falla úr einhverri hæð, enda er líkamsbygging þeirra viðkæm, sérstaklega kviðurinn. Fall, eða stökk úr hæð, getur því í raun orðið þeim að fjörtjóni. Ef þær stökkva þá er það því afar stutt og ekki hnitmiðað eins og til dæmis hjá stökkköngulóm.

Margar tarantúlu-tegundir lifa á jörðinni, í holum, undir steinum, trjábolum eða öðru sem veitir skjól en aðrar tegundir lifa í trjám.

Margar tarantúlu-tegundir lifa á jörðinni, í holum, undir steinum, trjábolum eða öðru sem veitir skjól en aðrar tegundir lifa í trjám.

Ólíkt því sem einhverjir kunna að halda þá stafar fólki engin sérstök hætta af tarantúlum. Þær búa yfir eitri sem þær beita bæði við fæðuöflun og sér til varnar, en bit þeirra veldur fólki oft ekki meiri óþægindum en býflugnastunga, þótt vissulega séu dæmi um öflug ofnæmisviðbrögð. Ein merkileg varnaraðferð sem margar tegundir tarantúla nýta þegar þeim finnst sér ógnað, er að losa frá sér smá hár af afturbol sem geta valdið ertingu í augum og kláða í húð árásaraðilans.

Heimildir, frekari fróðleikur og myndir:...