Sendu inn spurningu

Hér getur þú sent okkur nýjar spurningar um vísindaleg efni.

Hafðu spurninguna stutta og hnitmiðaða og sendu aðeins eina í einu. Einlægar og vandaðar spurningar um mikilvæg efni eru líklegastar til að kalla fram vönduð og greið svör. Ekki er víst að tími vinnist til að svara öllum spurningum.

Persónulegar upplýsingar um spyrjendur eru eingöngu notaðar í starfsemi vefsins, til dæmis til að svör verði við hæfi spyrjenda. Spurningum er ekki sinnt ef spyrjandi villir á sér heimildir eða segir ekki nægileg deili á sér.

Spurningum sem eru ekki á verksviði vefsins er eytt.

Að öðru leyti er hægt að spyrja Vísindavefinn um allt milli himins og jarðar!

=

Árnastofnun - mynd í *Árnarstofnun

Er völva tökuorð?

Orðið völva er ekki tökuorð heldur íslenskt og þekkist allt frá fornu máli. Beyging orðsins var þá í eintölu:

Nf. völva
Þf. völu
Þgf. völu
Ef. völu
Síðar gerðist tvennt. Annars vegar þröngvaði -v- sér inn í aukaföllin sem urðu þá völvu og þannig beygist orðið í dag. Hins vegar höfðu aukafallsmyndirnar áhrif á nefnifallið á 17. öld og úr varð vala til hliðar við orðmyndina völva. Báðar breytingarnar eru nefndar áhrifsbreytingar.

Óðinn og Völvan eftir Lorenz Frølich, 1895. Smellið á myndina til að sjá hana stærri.

Mynd:

Útgáfudagur

23.4.2012

Spyrjandi

Oliver Sigurjónsson, f. 1995

Höfundur

Guðrún Kvaran

prófessor

Tilvísun

Guðrún Kvaran. „Er völva tökuorð? “ Vísindavefurinn, 23. apríl 2012. Sótt 28. júlí 2016. http://visindavefur.is/svar.php?id=61752.

Guðrún Kvaran. (2012, 23. apríl). Er völva tökuorð? Vísindavefurinn. Sótt af http://visindavefur.is/svar.php?id=61752

Guðrún Kvaran. „Er völva tökuorð? “ Vísindavefurinn. 23. apr. 2012. Vefsíða. 28. júl. 2016. <http://visindavefur.is/svar.php?id=61752>.

Chicago | APA | MLA

Sendu inn spurningu
eða

Vísindadagatalið

Vekjaraklukka

Talið er að í Grikklandi til forna hafi sjávarföll verið notuð til að stjórna eins konar vekjaraklukku. Þegar vatnsyfirborðið náði tiltekinni hæð fór af stað keðjuverkun sem endaði með flautublæstri. Seint á 18. öld fann bandarískur uppfinningamaður upp klukku sem hringdi alltaf kl. 4 að nóttu. Árið 1847 fékk franski uppfinningamaðurinn Antoine Redier einkaleyfi á vekjaraklukku sem hægt var að stilla.