Sendu inn spurningu

Hér getur þú sent okkur nýjar spurningar um vísindaleg efni.

Hafðu spurninguna stutta og hnitmiðaða og sendu aðeins eina í einu. Einlægar og vandaðar spurningar um mikilvæg efni eru líklegastar til að kalla fram vönduð og greið svör. Ekki er víst að tími vinnist til að svara öllum spurningum.

Persónulegar upplýsingar um spyrjendur eru eingöngu notaðar í starfsemi vefsins, til dæmis til að svör verði við hæfi spyrjenda. Spurningum er ekki sinnt ef spyrjandi villir á sér heimildir eða segir ekki nægileg deili á sér.

Spurningum sem eru ekki á verksviði vefsins er eytt.

Að öðru leyti er hægt að spyrja Vísindavefinn um allt milli himins og jarðar!

=

Árnastofnun - mynd í *Árnarstofnun

Töluðu steinaldarmenn tungumál?

Vísindamenn, sem rannsaka þróunarsögu mannsins, eru flestir þeirrar skoðunar að frummaðurinn hafi notað bendingar og líkamshreyfingar til þess að ná sambandi við aðra sinnar tegundar. Þessa hugmynd byggja þeir á hegðun simpansa en margar og mismunandi kenningar eru um hvað í raun greini manninn frá simpansanum.


Homo erectus eins og menn ímynda sér að hann hafi litið út.
Gert er ráð fyrir að tjáning með hljóðum hafi þróast hægt og hægt frá því fyrir 1,8 milljónum ára og þar til fyrir um 500.000 árum f.Kr. þegar svokallaður homo erectus, ,,hinn upprétti maður“, lifði en ekki er talið að homo sapiens, ,,hinn vitiborni maður“, hafi getað tjáð sig nokkurn veginn með orðum fyrr en fyrir um 100.000 árum f.Kr. Á elsta hluta steinaldar, sem hófst fyrir 2,4 milljónum ára er því ekki gert ráð fyrir tjáskiptum með hljóðum en þegar næsta stig í þróun mannsins hófst, bronsöld um það bil 2200 árum f.Kr., var maðurinn kominn langt í að þróa tungumál og jafnvel ritmál.

Fyrstu orðin eru talin hafa verið hljóðlíkingar, það er maðurinn lék eftir þeim hljóðum sem hann heyrði. Í öllum tungumálum munu vera til orð af því tagi. Í þýsku heitir gaukurinn til dæmis Kuckuck af því að hljóðið sem heyrist frá honum er kúkk-úkk. Heiti á uglunni er á þýsku Uhu (eins og límið) af því að hljóðið frá henni líkist ú-hú. Fjöldi slíkra orða er til í íslensku. Nefna mætti urr, urra, murr, murra, skvamp, skvampa, boms, bomsa, plomp, plompa, krúnk, krúnka, uss, ussa, fuss, fussa. Barnaorðin meme, hoho, mumu, bíbí og brabra eru líka hljóðlíkingar.

Orð af þessu tagi hefur steinaldarmaðurinn notað ríkulega fyrst eftir að hann fór að reyna að tjá sig en var kominn mun lengra á tjáningarferlinu þegar steinöld lauk.

Frekara lesefni á Vísindavefnum:

Mynd:

Útgáfudagur

8.7.2008

Spyrjandi

Jóhann Hergils Steinþórsson, f. 1994

Höfundur

Guðrún Kvaran

prófessor

Tilvísun

Guðrún Kvaran. „Töluðu steinaldarmenn tungumál?“ Vísindavefurinn, 8. júlí 2008. Sótt 17. desember 2017. http://visindavefur.is/svar.php?id=47394.

Guðrún Kvaran. (2008, 8. júlí). Töluðu steinaldarmenn tungumál? Vísindavefurinn. Sótt af http://visindavefur.is/svar.php?id=47394

Guðrún Kvaran. „Töluðu steinaldarmenn tungumál?“ Vísindavefurinn. 8. júl. 2008. Vefsíða. 17. des. 2017. <http://visindavefur.is/svar.php?id=47394>.

Chicago | APA | MLA

Sendu inn spurningu
eða

Vísindadagatalið

Smári

Smári (transistor) er grundvallareining örrása, eins og t.d. þeirra sem notaðar eru í tölvum. Í smára er einn rafstraumur notaður til að stýra öðrum og með því að tengja saman marga smára má framkvæma ýmsar flóknari aðgerðir. Smárar eru gerðir úr hálfleiðandi efnum. Fyrsti smárinn var smíðaður á rannsóknarstofum Bell-símafélagsins árið 1947; það var stór áfangi í þróun tölvunnar.