Sendu inn spurningu

Hér getur þú sent okkur nýjar spurningar um vísindaleg efni.

Hafðu spurninguna stutta og hnitmiðaða og sendu aðeins eina í einu. Einlægar og vandaðar spurningar um mikilvæg efni eru líklegastar til að kalla fram vönduð og greið svör. Ekki er víst að tími vinnist til að svara öllum spurningum.

Persónulegar upplýsingar um spyrjendur eru eingöngu notaðar í starfsemi vefsins, til dæmis til að svör verði við hæfi spyrjenda. Spurningum er ekki sinnt ef spyrjandi villir á sér heimildir eða segir ekki nægileg deili á sér.

Spurningum sem eru ekki á verksviði vefsins er eytt.

Að öðru leyti er hægt að spyrja Vísindavefinn um allt milli himins og jarðar!

=

Er fiðrildi samsett orð og hvaðan kemur það?

Fiðrildi er viðskeytt orð, þar sem seinni liðurinn er viðskeytið -ildi. Orðið er notað um ættbálk skordýra sem nefnist á latínu Lepidoptera en það þýðir hreisturvængjur og vísar til þess að hár á vængjum hafa umbreyst í hreistur. Elsta norræna mynd orðsins er líklega fifildri.

Í Íslenskri orðsifjabók segir að orðið myndað af stofni sagnorðsins falda og er þar líklega verið að vísa til samanbrotinn vængja fiðrilda.



Viðskeytið -ildi er ekki algengt en orð sem eru mynduð með því merkja til dæmis ílát eða eitthvað sem er óvenjulegt að lögun, afskræmt eða kreppt. Því mætti segja að orðið fiðrildi sé hálfgerð tvítekning, fyrri liðurinn vísar til samanbrotinna vængjanna og sá seinni til vængja sem eru krepptir saman. Það á að vísu vel við, því fiðrildi hafa tvö pör vængja.

Önnur orð með viðskeytinu -ildi í eru til dæmis; þunnildi, þykkildi, rifrildi, mígildi, gímildi og skrípldi. Þess má einnig geta að orðið ildi eitt og sér er íslenskt nýyrði fyrir súrefni en þá er orðið myndað eftir orðinu eldur en ekki viðskeytinu. Líklega er orðið myndað með hliðsjón af danska orðinu fyrir súrefni sem er ilt.

Frekara lesefni á Vísindavefnum:

Heimildir og mynd:

Útgáfudagur

30.1.2009

Spyrjandi

Þröstur S. Eiðsson

Höfundur

Tilvísun

JGÞ. „Er fiðrildi samsett orð og hvaðan kemur það?“ Vísindavefurinn, 30. janúar 2009. Sótt 21. nóvember 2019. http://visindavefur.is/svar.php?id=51235.

JGÞ. (2009, 30. janúar). Er fiðrildi samsett orð og hvaðan kemur það? Vísindavefurinn. Sótt af http://visindavefur.is/svar.php?id=51235

JGÞ. „Er fiðrildi samsett orð og hvaðan kemur það?“ Vísindavefurinn. 30. jan. 2009. Vefsíða. 21. nóv. 2019. <http://visindavefur.is/svar.php?id=51235>.

Chicago | APA | MLA

Sendu inn spurningu
eða

Vísindadagatalið

Sumarliði Ragnar Ísleifsson

1955

Sumarliði R. Ísleifsson er lektor í hagnýtri menningarmiðlun við Háskóla Íslands. Rannsóknir hans hafa snúið að atvinnu- og félagssögu Íslands og beinst að ímyndum Íslands og Íslendinga og hvernig þær hafa tengst viðhorfum til Grænlands.