Sendu inn spurningu

Hér getur þú sent okkur nýjar spurningar um vísindaleg efni.

Hafðu spurninguna stutta og hnitmiðaða og sendu aðeins eina í einu. Einlægar og vandaðar spurningar um mikilvæg efni eru líklegastar til að kalla fram vönduð og greið svör. Ekki er víst að tími vinnist til að svara öllum spurningum.

Persónulegar upplýsingar um spyrjendur eru eingöngu notaðar í starfsemi vefsins, til dæmis til að svör verði við hæfi spyrjenda. Spurningum er ekki sinnt ef spyrjandi villir á sér heimildir eða segir ekki nægileg deili á sér.

Spurningum sem eru ekki á verksviði vefsins er eytt.

Að öðru leyti er hægt að spyrja Vísindavefinn um allt milli himins og jarðar!

=

Hvað er smaragður?

Smaragður (e. emerald) er gimsteinn eða eðalsteinn en svo kallast skrautsteinar sem hafa næga hörku til þess að rispast ekki við daglega notkun. Hann hefur hörkuna 7,5-8 á Mohs-kvarðanum sem notaður er til að mæla hörku steina.


Leikkonan Angelina Jolie skartaði þessum smaragaða eyrnalokkum á óskarsverðlaunahátíðinni 2009.
Smaragður er eitt afbrigði af beryl en það er steind gerð úr berylálsilíkati Be3Al2(SiO3)6. Beryll er til í ýmsum litaafbrigðum og er smaragður skærgræna afbrigðið en græni liturinn stafar af örlitlu af krómi. Eins og með aðra gimsteina eru nokkrir þættir notaðir til að meta verðmæti smaragða. Þar skiptir liturinn mestu en verðmætastir eru þeir steinar sem eru tiltölulega dökkir en jafnframt bjartir eða ljómandi.

Smaragðar eru með dýrari og sjaldgæfari gimsteinum. Þeir finnast ekki í árfarvegum eins og sumir aðrir eðalsteinar heldur þarf að vinna þá úr berginu, yfirleitt innan um glimmer.

Smaragðar hafa verið notaðri sem skrautsteinar árþúsundum saman. Talið er að þeir hafi verið unnir úr námum í Egyptalandi um 2.000 f.Kr og verið verðmætir steinar allar götur síðan. Í dag eru smaragðanámur í Kólumbíu og þaðan hafa komið margir af verðmætustu steinunum. Meðal annarra landa þar sem smaragðar finnast eru Sambía, Brasilía, Simbabve, Madagaskar, Pakistan, Indland, Afganistan, Rússland og Bandaríkin.



Gachala-smaragðurinn er einn stærsti smaragður í heimi, 858 karöt eða 172 g. Hann fannst árið 1967 í námu í Gachalá í Kólumbíu og er varðveittur á Smithsonian Institution í Bandaríkjunum.

Ýmiskonar þjóðtrú hefur verið tengd smarögðum í gegnum tíðina. Þeir áttu meðal annars að geta verndað gegn flogaveiki og blóðkreppusótt, hjálpað konum í barnsnauð og haldið illum öndum í burtu.

Frekari fróðleikur á Vísindavefnum:

Heimildir og myndir:

Útgáfudagur

24.3.2009

Spyrjandi

Erla Ragnarsdóttir

Höfundur

Tilvísun

EDS. „Hvað er smaragður?“ Vísindavefurinn, 24. mars 2009. Sótt 20. september 2017. http://visindavefur.is/svar.php?id=51808.

EDS. (2009, 24. mars). Hvað er smaragður? Vísindavefurinn. Sótt af http://visindavefur.is/svar.php?id=51808

EDS. „Hvað er smaragður?“ Vísindavefurinn. 24. mar. 2009. Vefsíða. 20. sep. 2017. <http://visindavefur.is/svar.php?id=51808>.

Chicago | APA | MLA

Sendu inn spurningu
eða

Vísindadagatalið

Kjarnorka

Kjarnorka er langöflugasta náttúrulega orkulindin sem til er. Hún á upptök sín í atómkjörnunum. Kjarnorka sólarinnar gerir líf á jörðinni mögulegt. Menn hafa nýtt kjarnorku á ýmsa vegu. Í kjarnorkuverum er keðjuverkandi kjarnaklofnun notuð til að framleiða gufu sem er síðan látin knýja hverfla til rafmagnsframleiðslu. Kjarnorka verður annars vegar til við klofnun þyngstu atómkjarna og hins vegar við samruna léttustu kjarnanna.