Vísindavefurinn: Hver var Ópía í Landnámu og hvað merkir nafnið?

Sendu inn spurningu

Hér getur þú sent okkur nýjar spurningar um vísindaleg efni.

Hafðu spurninguna stutta og hnitmiðaða og sendu aðeins eina í einu. Einlægar og vandaðar spurningar um mikilvæg efni eru líklegastar til að kalla fram vönduð og greið svör. Ekki er víst að tími vinnist til að svara öllum spurningum.

Persónulegar upplýsingar um spyrjendur eru eingöngu notaðar í starfsemi vefsins, til dæmis til að svör verði við hæfi spyrjenda. Spurningum er ekki sinnt ef spyrjandi villir á sér heimildir eða segir ekki nægileg deili á sér.

Spurningum sem eru ekki á verksviði vefsins er eytt.

Að öðru leyti er hægt að spyrja Vísindavefinn um allt milli himins og jarðar!

Hlusta

Engin Ópía kemur fram í nafnaskrá Landnámuútgáfu Hins íslenska fornritafélags. Í nafnagrunni mínum, Nöfn Íslendinga, sem aðgengilegur er á vef Stofnunar Árna Magnússonar í íslenskum fræðum, kemur þetta fram um nafnið Opía:

Aðeins ein kona virðist hafa borið þetta nafn. Í manntalinu frá 1703 er nefnd Opía Loftsdóttir og var hún sveitarómagi í Ási í Fellahreppi, Norður-Múlasýslu og Hjaltastað, þá 16 ára en dáin eftir 1749. Hugsanlega er það sama konan og sagt er frá í þjóðsögunni um Hjaltastaðafjandann en Opía var sögð kerling á Hjaltastöðum. Uppruni nafnsins er óviss.

Í þjóðsögunni (ÍÞJ 1954 I:297) segir ekkert um Opíu annað en „Kerling var þar ein að nafni Opía hverja hann (þ.e. Hjaltastaðafjandinn) kallaði konu sína“. Nafnið virðist hvergi koma fram í manntölum eftir 1703 og til 1920 á manntalsvef Þjóðskjalasafns og ekki síðar í þjóðskrá. Mér hefur ekki tekist að finna það í þeim innlendu og erlendu nafnabókum sem ég hef flett í.

Heimild og mynd:

ÍÞJ =Íslenzkar þjóðsögur og ævintýri. 1954. Safnað hefur Jón Árnason. I. Ný útgáfa. Árni Böðvarsson og Bjarni Vilhjálmsson önnuðust útgáfuna. Bókaútgáfan þjóðsaga.
Manntalsvefur Þjóðskjalasafns. https://www.manntal.is/
Ólafur Lárusson. 1960. Nöfn Íslendinga árið 1703. Hið íslenzka bókmenntafélag, Reykjavík.
Guðrún Kvaran. Nöfn Íslendinga. Stofnun Árna Magnússonar í íslenskum fræðum. https://mannanofn.arnastofnun.is
Manntalsvefur Þjóðskjalasafns Íslands. (Sótt 15.10.2026).

Senda grein til vinar

Sendu inn spurningu

Hver var Ópía í Landnámu og hvað merkir nafnið?

Höfundur

Útgáfudagur

Spyrjandi

Efnisorð

Tilvísun

Tengd svör á Vísindavefnum

Hvað eru til mörg nöfn á Íslandi?

Hvaða nöfnum má skíra börn og hvað má ekki skíra?

Eru til einhver séríslensk mannanöfn?

Er eitthvað hægt að segja um það hvert óalgengasta mannsnafnið á Íslandi sé?

Senda grein til vinar

Sendu inn spurningu

Hver var Ópía í Landnámu og hvað merkir nafnið?

Höfundur

Útgáfudagur

Spyrjandi

Efnisorð

Tilvísun

Deila

Tengd svör á Vísindavefnum

Hvað eru til mörg nöfn á Íslandi?

Hvaða nöfnum má skíra börn og hvað má ekki skíra?

Eru til einhver séríslensk mannanöfn?

Er eitthvað hægt að segja um það hvert óalgengasta mannsnafnið á Íslandi sé?

Senda grein til vinar