Sendu inn spurningu

Hér getur þú sent okkur nýjar spurningar um vísindaleg efni.

Hafðu spurninguna stutta og hnitmiðaða og sendu aðeins eina í einu. Einlægar og vandaðar spurningar um mikilvæg efni eru líklegastar til að kalla fram vönduð og greið svör. Ekki er víst að tími vinnist til að svara öllum spurningum.

Persónulegar upplýsingar um spyrjendur eru eingöngu notaðar í starfsemi vefsins, til dæmis til að svör verði við hæfi spyrjenda. Spurningum er ekki sinnt ef spyrjandi villir á sér heimildir eða segir ekki nægileg deili á sér.

Spurningum sem eru ekki á verksviði vefsins er eytt.

Að öðru leyti er hægt að spyrja Vísindavefinn um allt milli himins og jarðar!

=

Er eðlilegt að húsaleiga sé hluti af neysluverðsvísitölu?

Í heild hljóðaði spurningin svona:
Er algengt að húsnæðisverð (reiknuð húsaleiga) sé hluti af vísitölu neysluverðs (VNV) sem mæld er í OECD-ríkjum og eru einhver rök fyrir því að hafa húsnæðisverð sem hluta VNV?

Tölfræðideild Sameinuðu þjóðanna (e. United Nations Statistical Department) samræmir aðferðafræði við söfnun og vinnslu upplýsinga um neyslusamsetningu og neysluverðsþróun. Neysluútgjöld eru flokkuð í 14 flokka eða bálka eftir tilgangi (Classification of Individual Consumption by Purpose, COICOP). Leigukostnaður vegna húsnæðis fellur undir bálk 4 hvort heldur er um að ræða reiknaða húsaleigu eða greidda. Við útreikning neysluverðsvísitölu er algengast að útreikningur nái til fyrstu 12 bálkana (sjá til dæmis OECD - Total Consumer price indices - Data and Methods). Bálkar 13 og 14 ná til neyslu opinberra gæða sem afhent eru af félögum sem ekki eru rekin í hagnaðarskyni (e. not-for-profit) eða af ríki eða sveitarfélögum. Verðlagning þessara aðila byggir á talsvert öðrum forsendum en verðlagning annarra framleiðenda neysluvarnings. Þess má geta að kostnaður vegna kaupa á og reksturs eigin bifreiðar er hluti af COICOP-bálki 7.

Húsnæði er einn af stærstu kostnaðarliðum í rekstri sérhverrar fjölskyldu.

Evrópski Seðlabankinn styðst við Samræmda verðlagsvísitölu (Harmonized Index of Consumer Prices, HICS) þegar bankinn leggur mat á verðlagsþróun á evrusvæðinu. Reiknuð húsaleiga er enn ekki hluti af þeim verðgögnum sem lögð eru til grundvallar þegar vísitalan samræmda er reiknuð út, en unnið er að því að fella þær upplýsingar inn í gagnasettið. Ástæða þessa er að einstök lönd hafa beitt ólíkum aðferðum við að meta reiknaða húsaleigu eigin húsnæðis. Unnið er að samræmingu.

Reiknuð húsaleiga er hluti af upplýsingagrundvellinum þegar framfærslukostnaðarþróun í Noregi er metin, sjá Husleier i Konsumprisindeksen 2012 - SSB. Bandaríki Norður-Ameríku, Danmörk, Þýskaland og Holland beita sömu aðferð, sjá Skriftlig spørsmål - stortinget.no.

Húsnæði er einn af stærstu kostnaðarliðum í rekstri sérhverrar fjölskyldu hvort heldur húsnæði er leigt af vandalausum eða hvort líta má svo á að leigutaki og leigusali sé sami aðili. Það fæst því skökk mynd af þróun neyslukostnaðar ef eigin húsnæði er haldið utan neysluverðsvísitölu. Hversu alvarleg sú skekkja er ræðst af vægi eigin húsnæðis bæði í heildarnotkun húsnæðis og í neyslunni í heild.

Mynd:

Útgáfudagur

20.10.2017

Spyrjandi

Halldór Björnsson

Höfundur

Þórólfur Matthíasson

prófessor í hagfræði við HÍ

Tilvísun

Þórólfur Matthíasson. „Er eðlilegt að húsaleiga sé hluti af neysluverðsvísitölu? “ Vísindavefurinn, 20. október 2017. Sótt 13. desember 2017. http://visindavefur.is/svar.php?id=74579.

Þórólfur Matthíasson. (2017, 20. október). Er eðlilegt að húsaleiga sé hluti af neysluverðsvísitölu? Vísindavefurinn. Sótt af http://visindavefur.is/svar.php?id=74579

Þórólfur Matthíasson. „Er eðlilegt að húsaleiga sé hluti af neysluverðsvísitölu? “ Vísindavefurinn. 20. okt. 2017. Vefsíða. 13. des. 2017. <http://visindavefur.is/svar.php?id=74579>.

Chicago | APA | MLA

Sendu inn spurningu
eða

Vísindadagatalið

Leiklist

Hægt er að rekja þróun vestrænnar leiklistar og leikritunar til Forngrikkja. Uppruni grískrar leiklistar er á huldu en sennilega varð leiklistin til um miðja 6. öld f.Kr. Leikrit Grikkja voru af þrennu tagi: harmleikir, bukkaleikir (eða satýrleikir) og skopleikir. Gríski heimspekingurinn Aristóteles hélt því fram að það væri manninum eðlislægt að herma eftir öðrum.