Sólin Sólin Rís 07:32 • sest 19:41 í Reykjavík
Tunglið Tunglið Rís 07:23 • Sest 21:03 í Reykjavík
Flóð Flóð Árdegis: 06:37 • Síðdegis: 18:55 í Reykjavík
Fjaran Fjara Árdegis: 00:32 • Síðdegis: 12:52 í Reykjavík
Sólin Sólin Rís 07:32 • sest 19:41 í Reykjavík
Tunglið Tunglið Rís 07:23 • Sest 21:03 í Reykjavík
Flóð Flóð Árdegis: 06:37 • Síðdegis: 18:55 í Reykjavík
Fjaran Fjara Árdegis: 00:32 • Síðdegis: 12:52 í Reykjavík
LeiðbeiningarTil baka

Sendu inn spurningu

Hér getur þú sent okkur nýjar spurningar um vísindaleg efni.

Hafðu spurninguna stutta og hnitmiðaða og sendu aðeins eina í einu. Einlægar og vandaðar spurningar um mikilvæg efni eru líklegastar til að kalla fram vönduð og greið svör. Ekki er víst að tími vinnist til að svara öllum spurningum.

Persónulegar upplýsingar um spyrjendur eru eingöngu notaðar í starfsemi vefsins, til dæmis til að svör verði við hæfi spyrjenda. Spurningum er ekki sinnt ef spyrjandi villir á sér heimildir eða segir ekki nægileg deili á sér.

Spurningum sem eru ekki á verksviði vefsins er eytt.

Að öðru leyti er hægt að spyrja Vísindavefinn um allt milli himins og jarðar!

=

Hver er í stuttu máli munurinn á reikistjörnu og dvergreikistjörnu?

Páll Jakobsson

Himinhnöttur þarf að uppfylla þrjú skilyrði til að teljast reikistjarna. Hann þarf að vera á braut um sólstjörnu, hafa nægilegan þyngdarkraft til að vera því sem næst hnattlaga og hafa fjarlægt allt efni úr næsta nágrenni við braut sína. Í okkar sólkerfi eru átta slíkir hnettir. Plútó er ekki þeirra á meðal heldur í flokki svokallaðra dvergreikistjarna. Þau fyrirbæri þurfa aðeins að uppfylla fyrstu tvö skilyrðin hér að ofan.

Í dag telur sá flokkur níu hnetti í okkar sólkerfi og má þar einnig nefna Seres og Makemake. Meirihluti þeirra hefur tungl á sporbraut um sig sem gerir kleift að meta massa þeirra en einnig þéttleika ef þvermálið er líka þekkt. Búast má við að fjöldi þekktra dvergreikistjarna aukist hratt á næstu árum því tugir hnatta sem til greina koma bíða staðfestingar og frekari mælinga.

Mynd:

Texti þessa svars birtist fyrst í Almanaki Háskóla Íslands 2026 en var endurskoðaður fyrir Vísindavefinn.

Höfundur

Páll Jakobsson

prófessor í stjarneðlisfræði við HÍ

Útgáfudagur

19.3.2026

Spyrjandi

Arna

Tilvísun

Páll Jakobsson. „Hver er í stuttu máli munurinn á reikistjörnu og dvergreikistjörnu?“ Vísindavefurinn, 19. mars 2026, sótt 19. mars 2026, https://visindavefur.is/svar.php?id=88507.

Páll Jakobsson. (2026, 19. mars). Hver er í stuttu máli munurinn á reikistjörnu og dvergreikistjörnu? Vísindavefurinn. https://visindavefur.is/svar.php?id=88507

Páll Jakobsson. „Hver er í stuttu máli munurinn á reikistjörnu og dvergreikistjörnu?“ Vísindavefurinn. 19. mar. 2026. Vefsíða. 19. mar. 2026. <https://visindavefur.is/svar.php?id=88507>.

Chicago | APA | MLA

Senda grein til vinar

=

Hver er í stuttu máli munurinn á reikistjörnu og dvergreikistjörnu?
Himinhnöttur þarf að uppfylla þrjú skilyrði til að teljast reikistjarna. Hann þarf að vera á braut um sólstjörnu, hafa nægilegan þyngdarkraft til að vera því sem næst hnattlaga og hafa fjarlægt allt efni úr næsta nágrenni við braut sína. Í okkar sólkerfi eru átta slíkir hnettir. Plútó er ekki þeirra á meðal heldur í flokki svokallaðra dvergreikistjarna. Þau fyrirbæri þurfa aðeins að uppfylla fyrstu tvö skilyrðin hér að ofan.

Í dag telur sá flokkur níu hnetti í okkar sólkerfi og má þar einnig nefna Seres og Makemake. Meirihluti þeirra hefur tungl á sporbraut um sig sem gerir kleift að meta massa þeirra en einnig þéttleika ef þvermálið er líka þekkt. Búast má við að fjöldi þekktra dvergreikistjarna aukist hratt á næstu árum því tugir hnatta sem til greina koma bíða staðfestingar og frekari mælinga.

Mynd:

Texti þessa svars birtist fyrst í Almanaki Háskóla Íslands 2026 en var endurskoðaður fyrir Vísindavefinn....