Hvaða einkenni geta komið fram við sýkingu af völdum hantaveiru?

Nafn þitt

Netfang þitt

Netfang móttakanda

Ruslpóstvörn =

Svar

Hvaða einkenni geta komið fram við sýkingu af völdum hantaveiru?
Um hantaveirur er einnig fjallað um í svari við spurningunni Hvað eru hantaveirur og hvar finnast þær? og bendum við lesendum á að lesa það svar.

Hvaða einkenni koma fram við hantaveirusmit?

Hantaveirur valda oftast tveimur sjúkdómsmyndum í mönnum: blæðandi hitasótt með nýrnaheilkenni (e. hemorrhagic fever with renal syndrome, HFRS) og hantaveiru-lungnaheilkenni (e. hantavirus pulmonary syndrome, HPS). Þrátt fyrir þessa skiptingu er gjarnan mikil skörun einkenna. Það á sérstaklega við í upphafi veikinda, þar sem algengustu einkenni eru hiti, höfuðverkir, vöðvaverkir, kviðverkir, óskýr sjón, ógleði/uppköst og niðurgangur. Þessi einkenni eru gjarnan til staðar í eina viku áður en þau versna frekar.

Hantaveiru-lungnaheilkenni (HPS)

Einkenni koma aðallega frá öndunarfærum og hjarta- og æðakerfi: hósti, mæði, hraður hjartsláttur og lágur blóðþrýstingur. Sjúkdómsgangur endar gjarnan með öndunarbilun og losti (e. shock), og getur sjúkdómsversnun verið mjög hröð. HPS getur jafnframt valdið skerðingu í starfsemi blóðstorkukerfis og nýrna, líkt og í HFRS.

Blæðandi hitasótt með nýrnaheilkenni (HFRS)

Einkennandi er að sjá skerta nýrnastarfsemi ásamt truflunum í blóðstorkukerfi líkamans og lágan blóðþrýsting, sem getur endað með losti. Í alvarlegri tilfellum geta komið fram innvortis blæðingar í ýmsum líffærakerfum. Einkenni sem líkjast HPS geta einnig komið fram.

Greining og meðferð

Hantaveirusýkingar eru aðallega greindar með mælingu mótefna í blóði gegn veirunni, sérstaklega síðar í veikindum. Einnig er hægt að greina kjarnsýru veirunnar með kjarnsýrumögnun (e. polymerase chain reaction, PCR), sem getur verið sérstaklega gagnlegt snemma í veikindum.

Engin sértæk meðferð er til við hantaveirusýkingum. Því þarf að beita stuðningsmeðferð eins og við á hverju sinni. Ekki eru til bóluefni með staðfesta virkni í að fyrirbyggja smit eða sjúkdóma vegna hantaveira.

Hvernig er hægt að koma í veg fyrir hantaveirusmit?

Fyrst og fremst ætti að forðast návígi við nagdýr sem geta borið hantaveirur, hvort sem það er á heimilum eða í náttúrunni. Ef merki eru um úrgang nagdýra ætti að þrífa svæðið vel samhliða því að vera með hanska og grímu. Hafa ber í huga að hantaveirur hafa ekki verið rannsakaðar á Íslandi og hafa því ekki greinst í nagdýrum hér enn sem komið er.

Heimildir:

• Ýtarlega heimildaskrá er að finna neðst í svari við spurningunni Hvað eru hantaveirur og hvar finnast þær? Lesendum sem vilja fræðast meira um hantaveirur er bent á það svar og heimildaskrána.

Myndir:

• Yfirlitsmynd: Rafeindasmásjármynd af sin nombre-veirunni sem tilheyrir ætt svonefndra hantaveira. Hantavirus pulmonary syndrome - Wikipedia. (Sótt 11.05.2026). Myndin er birt undir CC-leyfi.
• Oligoryzomys nigripes - Facts, Diet, Habitat & Pictures on Animalia.bio. (Sótt 12.05.2026).

...