Sendu inn spurningu

Hér getur þú sent okkur nýjar spurningar um vísindaleg efni.

Hafðu spurninguna stutta og hnitmiðaða og sendu aðeins eina í einu. Einlægar og vandaðar spurningar um mikilvæg efni eru líklegastar til að kalla fram vönduð og greið svör. Ekki er víst að tími vinnist til að svara öllum spurningum.

Persónulegar upplýsingar um spyrjendur eru eingöngu notaðar í starfsemi vefsins, til dæmis til að svör verði við hæfi spyrjenda. Spurningum er ekki sinnt ef spyrjandi villir á sér heimildir eða segir ekki nægileg deili á sér.

Spurningum sem eru ekki á verksviði vefsins er eytt.

Að öðru leyti er hægt að spyrja Vísindavefinn um allt milli himins og jarðar!

=

Hvernig myndast hraundrýli?

Hraundrýli – hornito á máli eldfjallafræðinnar – eru nokkurs konar strompar eða strýtur í kringum göt í þaki hraunrása. Hraundrýli myndast við það að lofttegundir, sem losna úr bráðinni, streyma út um gatið með miklum hraða og bera með sér hraunflyksur sem límast í kringum loftrásina.



Hraundrýli hjá Kröflu, til samanburðar er Bryndís Brandsdóttir vísindamaður á jarðeðlisfræðistofu Raunvísindastofnunar HÍ.

Hraundrýli geta verið allhá og mjó, eða lægri og gildvaxnari, og stundum mynda þau röð yfir hraunrás sem undir er. Lesa má um hraunrásir í svari saman höfundar við spurningunni Hvernig myndast hraunhellar?

Hraundrýli eru algeng á hraundyngjum, til dæmis í Surtsey og á Selvogsheiði. Tröllabörn í Lækjarbotnum í Kópavogi eru líka gott dæmi um hraundrýli. Tröllabörn voru í eina tíð notuð sem fjárskýli og jafnvel sem sæluhús. Landsvæði umhverfis Tröllabörn og þar með talið hraundrýlin sjálf var friðlýst sem náttúruvætti árið 1983.

Mynd: Lamont-Doherty Earth Observatory.

Útgáfudagur

1.10.2003

Spyrjandi

Guðfinna Ýr Sumarliðadóttir, f. 1986

Efnisorð

Höfundur

Sigurður Steinþórsson

prófessor emeritus

Tilvísun

Sigurður Steinþórsson. „Hvernig myndast hraundrýli?“ Vísindavefurinn, 1. október 2003. Sótt 24. janúar 2018. http://visindavefur.is/svar.php?id=3768.

Sigurður Steinþórsson. (2003, 1. október). Hvernig myndast hraundrýli? Vísindavefurinn. Sótt af http://visindavefur.is/svar.php?id=3768

Sigurður Steinþórsson. „Hvernig myndast hraundrýli?“ Vísindavefurinn. 1. okt. 2003. Vefsíða. 24. jan. 2018. <http://visindavefur.is/svar.php?id=3768>.

Chicago | APA | MLA

Sendu inn spurningu
eða

Vísindadagatalið

Berglind Rós Magnúsdóttir

1973

Berglind er dósent við Menntavísindasvið Háskóla Íslands og formaður námsbrautarinnar Menntunarfræði og margbreytileiki. Rannsóknir hennar snúast um félagslegt réttlæti í menntun með áherslu á samverkandi áhrif stéttar, uppruna, kynferðis og sértækra menntunarþarfa á gæði og jafnrétti í uppeldi og menntun.