Sendu inn spurningu

Hér getur þú sent okkur nýjar spurningar um vísindaleg efni.

Hafðu spurninguna stutta og hnitmiðaða og sendu aðeins eina í einu. Einlægar og vandaðar spurningar um mikilvæg efni eru líklegastar til að kalla fram vönduð og greið svör. Ekki er víst að tími vinnist til að svara öllum spurningum.

Persónulegar upplýsingar um spyrjendur eru eingöngu notaðar í starfsemi vefsins, til dæmis til að svör verði við hæfi spyrjenda. Spurningum er ekki sinnt ef spyrjandi villir á sér heimildir eða segir ekki nægileg deili á sér.

Spurningum sem eru ekki á verksviði vefsins er eytt.

Að öðru leyti er hægt að spyrja Vísindavefinn um allt milli himins og jarðar!

=

Árnastofnun - mynd í *Árnarstofnun

Hvað þýðir orðið forláta, til dæmis þegar talað er um forlátabíl, og hvaðan kemur það?

Forláta- er notað í samsetningum sem herðandi forliður í jákvæðri merkingu ‛afbragðs-, ágætis-’. Elstu dæmi í söfnum Orðabókar Háskólans eru frá miðri 19. öld þar sem talað er um forlátagrip og forlátaþing. Uppruninn er ekki ljós. Ekki er unnt að benda á beinar samsvaranir í grannmálunum.

Forláta- er notað í samsetningum sem herðandi forliður í jákvæðri merkingu 'afbragðs-, ágætis-. Uppruni er ekki ljós.

Ef til vill eru einhver tengsl við nafnorðið forlát ‛fyrirgefning’ og sögnina forláta ‛fyrirgefa’, samanber dönsku forlade ‛yfirgefa, fyrirgefa’ og miðlágþýsku vorlāten í sömu merkingu.

Mynd:

Útgáfudagur

4.10.2012

Spyrjandi

Sigurður Þórólfsson

Höfundur

Guðrún Kvaran

prófessor

Tilvísun

Guðrún Kvaran. „Hvað þýðir orðið forláta, til dæmis þegar talað er um forlátabíl, og hvaðan kemur það?“ Vísindavefurinn, 4. október 2012. Sótt 20. september 2017. http://visindavefur.is/svar.php?id=62879.

Guðrún Kvaran. (2012, 4. október). Hvað þýðir orðið forláta, til dæmis þegar talað er um forlátabíl, og hvaðan kemur það? Vísindavefurinn. Sótt af http://visindavefur.is/svar.php?id=62879

Guðrún Kvaran. „Hvað þýðir orðið forláta, til dæmis þegar talað er um forlátabíl, og hvaðan kemur það?“ Vísindavefurinn. 4. okt. 2012. Vefsíða. 20. sep. 2017. <http://visindavefur.is/svar.php?id=62879>.

Chicago | APA | MLA

Sendu inn spurningu
eða

Vísindadagatalið

Kjarnorka

Kjarnorka er langöflugasta náttúrulega orkulindin sem til er. Hún á upptök sín í atómkjörnunum. Kjarnorka sólarinnar gerir líf á jörðinni mögulegt. Menn hafa nýtt kjarnorku á ýmsa vegu. Í kjarnorkuverum er keðjuverkandi kjarnaklofnun notuð til að framleiða gufu sem er síðan látin knýja hverfla til rafmagnsframleiðslu. Kjarnorka verður annars vegar til við klofnun þyngstu atómkjarna og hins vegar við samruna léttustu kjarnanna.