Sendu inn spurningu

Hér getur þú sent okkur nýjar spurningar um vísindaleg efni.

Hafðu spurninguna stutta og hnitmiðaða og sendu aðeins eina í einu. Einlægar og vandaðar spurningar um mikilvæg efni eru líklegastar til að kalla fram vönduð og greið svör. Ekki er víst að tími vinnist til að svara öllum spurningum.

Persónulegar upplýsingar um spyrjendur eru eingöngu notaðar í starfsemi vefsins, til dæmis til að svör verði við hæfi spyrjenda. Spurningum er ekki sinnt ef spyrjandi villir á sér heimildir eða segir ekki nægileg deili á sér.

Spurningum sem eru ekki á verksviði vefsins er eytt.

Að öðru leyti er hægt að spyrja Vísindavefinn um allt milli himins og jarðar!

=

Hvaðan kemur snjórinn sem myndar jökla?

Snjórinn er frosið vatn sem fellur úr loftinu. Vatnið í loftinu kom úr hafinu og endar þar aftur eftir langa hringrás um jörðina. Sólin hitar hafið og annað vatn á jörðinni svo að það gufar upp og verður að ósýnilegri lofttegund sem kallast vatnsgufa. Gufan berst með vindum langar leiðir uns það kólnar og vatnsdropar mynda ský.

Hringrás vatns á jörðinni, um haf, loft, ár og jökla. Grunnstæð kvika kyndir undir hringrás vatns í jarðhitakerfi.

Regnvatn eða snjór fellur úr skýjum á jörðina. Snjór getur sest á jökla og vatn safnast í stöðuvötn eða sigið niður í jarðlög (og kallast þá grunnvatn). Að lokum rennur vatn og bráðinn snjór í ám og lækjum til sjávar á ný. Þannig er allt vatn á jörðinni í eilífri hringrás frá hafi um lofthjúpinn og landið og til hafs. Það fer eftir hitastigi hvort vatn í þessari hringrás er ósýnileg gufa í loftinu, fljótandi vökvi, snjór eða harður ís.

Langur tími getur liðið frá því að snjókorn fellur á jörðina og þar til það skilar sér aftur út í sjó. Lengsta ferð vatns um loft, láð og lög er um jökla og tekur hún að meðaltali um níu þúsund ár. Hringrás um grunnvatn tekur um fimm þúsund ár, þrjú þúsund ár í hafi, eitt ár í stöðuvötnum, tólf daga í ám og tíu daga í andrúmslofti.

Lengsta ferð vatns um loft, láð og lög er um jökla og tekur hún að meðaltali um níu þúsund ár. Myndin er af Mýrdalsjökli.

Myndir:


Þetta svar er úr bókinni Af hverju eru jöklar og ís á jörðinni? Spurningar af Vísindavefnum um jökla og loftslagsmál. Það er birt með góðfúslegu leyfi höfundar og útgefanda.

Útgáfudagur

30.9.2015

Spyrjandi

Róbert Þór Einarsson

Höfundur

Helgi Björnsson

prófessor emeritus í jöklafræði

Tilvísun

Helgi Björnsson. „Hvaðan kemur snjórinn sem myndar jökla?“ Vísindavefurinn, 30. september 2015. Sótt 20. september 2017. http://visindavefur.is/svar.php?id=70576.

Helgi Björnsson. (2015, 30. september). Hvaðan kemur snjórinn sem myndar jökla? Vísindavefurinn. Sótt af http://visindavefur.is/svar.php?id=70576

Helgi Björnsson. „Hvaðan kemur snjórinn sem myndar jökla?“ Vísindavefurinn. 30. sep. 2015. Vefsíða. 20. sep. 2017. <http://visindavefur.is/svar.php?id=70576>.

Chicago | APA | MLA

Frekara lesefni á Vísindavefnum

Sendu inn spurningu
eða

Vísindadagatalið

Kjarnorka

Kjarnorka er langöflugasta náttúrulega orkulindin sem til er. Hún á upptök sín í atómkjörnunum. Kjarnorka sólarinnar gerir líf á jörðinni mögulegt. Menn hafa nýtt kjarnorku á ýmsa vegu. Í kjarnorkuverum er keðjuverkandi kjarnaklofnun notuð til að framleiða gufu sem er síðan látin knýja hverfla til rafmagnsframleiðslu. Kjarnorka verður annars vegar til við klofnun þyngstu atómkjarna og hins vegar við samruna léttustu kjarnanna.