Sendu inn spurningu

Hér getur þú sent okkur nýjar spurningar um vísindaleg efni.

Hafðu spurninguna stutta og hnitmiðaða og sendu aðeins eina í einu. Einlægar og vandaðar spurningar um mikilvæg efni eru líklegastar til að kalla fram vönduð og greið svör. Ekki er víst að tími vinnist til að svara öllum spurningum.

Persónulegar upplýsingar um spyrjendur eru eingöngu notaðar í starfsemi vefsins, til dæmis til að svör verði við hæfi spyrjenda. Spurningum er ekki sinnt ef spyrjandi villir á sér heimildir eða segir ekki nægileg deili á sér.

Spurningum sem eru ekki á verksviði vefsins er eytt.

Að öðru leyti er hægt að spyrja Vísindavefinn um allt milli himins og jarðar!

=

Hvað er líparít?

Líparít, sem einnig nefnist ljósgrýti (samanber blágrýti og grágrýti), en sumir nefna „rhýólít" eftir enska heitinu, er súrt gosberg. „Gosberg" þýðir að það hefur myndast í eldgosi og þess vegna storknað tiltölulega hratt, en „súrt" merkir að hlutfall kísils (SiO2) í berginu er hærra en 65% af þunga, og oft um 70%. Til samanburðar eru minna en 52% kísils í basísku bergi (basalt, blágrýti) og 52-65% í ísúru bergi (andesít, íslandít).



Líparít.

Það fer eftir aðstæðum kólnunar hvaða bergtegund myndast við storknun bráðar með samsetningu líparíts. Storkni bráðin hægt í iðrum jarðar myndast grófkristallað granít, í grunnum innskotum myndast fínkristallað granófýr, líparít myndast í eldgosum, en við snögga kælingu í vatni vinnst ekki tími fyrir kristalla að myndast og bergkvikan storknar sem gler, hrafntinna.

Mynd: MINERALS IN YOUR WORLD

Útgáfudagur

9.8.2000

Spyrjandi

Óskar Sigurðsson

Höfundur

Sigurður Steinþórsson

prófessor emeritus

Tilvísun

Sigurður Steinþórsson. „Hvað er líparít?“ Vísindavefurinn, 9. ágúst 2000. Sótt 28. febrúar 2017. http://visindavefur.is/svar.php?id=756.

Sigurður Steinþórsson. (2000, 9. ágúst). Hvað er líparít? Vísindavefurinn. Sótt af http://visindavefur.is/svar.php?id=756

Sigurður Steinþórsson. „Hvað er líparít?“ Vísindavefurinn. 9. ágú. 2000. Vefsíða. 28. feb. 2017. <http://visindavefur.is/svar.php?id=756>.

Chicago | APA | MLA

Sendu inn spurningu
eða

Vísindadagatalið

DNA

DNA er erfðaefni allra lífvera. Byggingu DNA-sameindarinnar var lýst árið 1953 með líkani sem sýndi að sameindin væri tvöfaldur gormur. Við eftirmyndun erfðaefnisins skiljast þættirnir tveir að og hvor um sig eru notaðir sem mót við gerð nýrrar tvöfaldrar sameindar. Þannig fást tvær nýjar DNA-sameindir sem báðar eru eins og móðursameindin.