Sendu inn spurningu

Hér getur þú sent okkur nýjar spurningar um vísindaleg efni.

Hafðu spurninguna stutta og hnitmiðaða og sendu aðeins eina í einu. Einlægar og vandaðar spurningar um mikilvæg efni eru líklegastar til að kalla fram vönduð og greið svör. Ekki er víst að tími vinnist til að svara öllum spurningum.

Persónulegar upplýsingar um spyrjendur eru eingöngu notaðar í starfsemi vefsins, til dæmis til að svör verði við hæfi spyrjenda. Spurningum er ekki sinnt ef spyrjandi villir á sér heimildir eða segir ekki nægileg deili á sér.

Spurningum sem eru ekki á verksviði vefsins er eytt.

Að öðru leyti er hægt að spyrja Vísindavefinn um allt milli himins og jarðar!

=

Hvort býður maður góðan dag eða góðan daginn?

Spurningin hljóðaði upphaflega svona:

Hvort er rétt að segja Góðan Dag eða Góðan Daginn?

Orðið dagur er nafnorð í karlkyni. Góður er lýsingarorð sem beygist sterkt með nafnorði án greinis en veikt með nafnorði með ákveðnum greini.

Sterk beyging Veik beyging
Nf. et. góður dagur góði dagurinn
Þf. góðan dag góða daginn
Þgf. góðum degi góða deginum
Ef. góðs dags góða dagsins
Nf. ft. góðir dagar góðu dagarnir
Þf. góða daga góðu dagana
Þgf. góðum dögum góðu dögunum
Ef. góðra daga góðu daganna

Málfræðilega réttara væri að segja annaðhvort góðan dag eða góða daginn, ekki góðan daginn. Mjög mörgum er þó tamt að bjóða góðan daginn sem er þá orðið fast orðasamband.

Spurt var hvort réttara væri að segja góðan dag eða góðan daginn. Af beygingardæmunum má sjá að málfræðilega réttara væri að segja annaðhvort góðan dag eða góða daginn, ekki góðan daginn. Ég hygg að málvitund manna nú til dags geri þó ekki þennan greinarmun í þessu sambandi og mjög mörgum sé tamt að bjóða góðan daginn sem er þá orðið fast orðasamband. Þeir hinir sömu fara væntanlega rétt með sterka og veika beygingu að öðru leyti.

Mynd:

Útgáfudagur

18.3.2019

Spyrjandi

Arnór Þorgeirsson

Höfundur

Guðrún Kvaran

prófessor

Tilvísun

Guðrún Kvaran. „Hvort býður maður góðan dag eða góðan daginn?“ Vísindavefurinn, 18. mars 2019. Sótt 25. apríl 2019. http://visindavefur.is/svar.php?id=77075.

Guðrún Kvaran. (2019, 18. mars). Hvort býður maður góðan dag eða góðan daginn? Vísindavefurinn. Sótt af http://visindavefur.is/svar.php?id=77075

Guðrún Kvaran. „Hvort býður maður góðan dag eða góðan daginn?“ Vísindavefurinn. 18. mar. 2019. Vefsíða. 25. apr. 2019. <http://visindavefur.is/svar.php?id=77075>.

Chicago | APA | MLA

Sendu inn spurningu
eða

Vísindadagatalið

Jón Guðnason

1975

Jón Guðnason er dósent við Tækni- og verkfræðideild Háskólans í Reykjavík og forstöðumaður Gervigreindarseturs Háskólans í Reykjavík. Jón stundar rannsóknir á talmerkjafræði og máltækni.