Hér getur þú sent okkur nýjar spurningar um vísindaleg efni.
Hafðu spurninguna stutta og hnitmiðaða og sendu aðeins eina í einu. Einlægar og vandaðar spurningar
um mikilvæg efni eru líklegastar til að kalla fram vönduð og greið svör. Ekki er víst að tími vinnist til að
svara öllum spurningum.
Persónulegar upplýsingar um spyrjendur eru eingöngu notaðar í starfsemi vefsins, til dæmis til að
svör verði við hæfi spyrjenda. Spurningum er ekki sinnt ef spyrjandi villir á sér heimildir eða segir ekki
nægileg deili á sér.
Spurningum sem eru ekki á verksviði vefsins er eytt.
Að öðru leyti er hægt að spyrja Vísindavefinn um allt milli himins og jarðar!
Í nóvember 2026 gáfu efnafræðingar og aðrir sérfræðingar út ályktun um notkun íslenskra frumefnaheita í námsefni grunnskóla.
Í samræmi við ályktunina er mælt með þeim íslensku heitum yfir frumefnin sem sjást hér í töflunni fyrir neðan. Taflan sýnir sætistölu, efnatákn, enskt heiti og svo íslensku heitin sem mælt er með, auk atómmassa frumefnanna.
sætistala
efnatákn
enskt heiti
íslenskt heiti
1
H
hydrogen
vetni
2
He
helium
helíum
3
Li
lithium
liþíum
4
Be
beryllium
beryllíum
5
B
boron
bór
6
C
carbon
kolefni
7
N
nitrogen
köfnunarefni / nitur
8
O
oxygen
súrefni
9
F
fluorine
flúor
10
Ne
neon
neon
11
Na
sodium (natrium)
natríum
12
Mg
magnesium
magnesíum
13
Al
aluminium (aluminum)
ál
14
Si
silicon
kísill
15
P
phosphorus
fosfór
16
S
sulfur
brennisteinn
17
Cl
chlorine
klór
18
Ar
argon
argon
19
K
potassium (kalium)
kalíum
20
Ca
calcium
kalsíum
21
Sc
scandium
skandíum
22
Ti
titanium
títan
23
V
vanadium
vanadíum
24
Cr
chromium
króm
25
Mn
manganese
mangan
26
Fe
iron (ferrum)
járn
27
Co
cobalt
kóbalt
28
Ni
nickel
nikkel
29
Cu
copper (cuprum)
kopar
30
Zn
zinc
sink
31
Ga
gallium
gallíum
32
Ge
germanium
germaníum
33
As
arsenic
arsen
34
Se
selenium
selen
35
Br
bromine
bróm
36
Kr
krypton
krypton
37
Rb
rubidium
rúbidíum
38
Sr
strontium
strontíum
39
Y
yttrium
yttríum
40
Zr
zirconium
sirkoníum
41
Nb
niobium
níóbíum
42
Mo
molybdenum
mólýbden
43
Tc *
technetium
teknetíum
44
Ru
ruthenium
rúþeníum
45
Rh
rhodium
ródíum
46
Pd
palladium
palladíum
47
Ag
silver (argentum)
silfur
48
Cd
cadmium
kadmíum
49
In
indium
indíum
50
Sn
tin (stannum)
tin
51
Sb
antimony (stibium)
antímon
52
Te
tellurium
tellúr
53
I
iodine
joð
54
Xe
xenon
xenon
55
Cs
caesium (cesium)
sesíum
56
Ba
barium
baríum
57
La
lanthanum
lanþan
58
Ce
cerium
seríum
59
Pr
praseodymium
praseódýmíum
60
Nd
neodymium
neódýmíum
61
Pm *
promethium
prómeþíum
62
Sm
samarium
samaríum
63
Eu
europium
evrópíum
64
Gd
gadolinium
gadólíníum
65
Tb
terbium
terbíum
66
Dy
dysprosium
dysprósíum
67
Ho
holmium
hólmíum
68
Er
erbium
erbíum
69
Tm
thulium
túlíum
70
Yb
ytterbium
ytterbíum
71
Lu
lutetium
lútesíum
72
Hf
hafnium
hafníum
73
Ta
tantalum
tantal
74
W
tungsten
wolfram / tungsten
75
Re
rhenium
reníum
76
Os
osmium
osmíum
77
Ir
iridium
iridíum
78
Pt
platinum
platína
79
Au
gold (aurum)
gull
80
Hg
mercury (hydrargyrum)
kvikasilfur
81
Tl
thallium
þallíum
82
Pb
lead (plumbum)
blý
83
Bi
bismuth
bismút
84
Po *
polonium
póloníum
85
At *
astatine
astatín
86
Rn *
radon
radon
87
Fr *
francium
fransíum
88
Ra *
radium
radíum
89
Ac *
actinium
aktíníum
90
Th *
thorium
þóríum
91
Pa *
protactinium
prótaktíníum
92
U *
uranium
úran
93
Np *
neptunium
neptúníum
94
Pu *
plutonium
plútóníum
95
Am *
americium
ameríkíum
96
Cm *
curium
curíum
97
Bk *
berkelium
berkelíum
98
Cf *
californium
kaliforníum
99
Es *
einsteinium
einsteiníum
100
Fm *
fermium
fermíum
101
Md *
mendelevium
mendelevíum
102
No *
nobelium
nóbelíum
103
Lr *
lawrencium
lawrensíum
104
Rf *
rutherfordium
rutherfordíum
105
Db *
dubnium
dubníum
106
Sg *
seaborgium
seaborgíum
107
Bh *
bohrium
bohríum
108
Hs *
hassium
hassíum
109
Mt *
meitnerium
meitneríum
110
Ds *
darmstadtium
darmstadtíum
111
Rg *
roentgenium
röntgeníum
112
Cn *
copernicium
kópernikíum
113
Nh *
nihonium
níhoníum
114
Fl *
flerovium
fleróvíum
115
Mc *
moscovium
moskóvíum
116
Lv *
livermorium
livermoríum
117
Ts *
tennessine
tennessín
118
Og *
oganesson
oganesson
Tafla sem sýnir frumefnin í röð eftir vaxandi sætistölu.
* Stjörnumerkt frumefni hafa enga stöðuga samsætu.
( ) Ensk heiti viðkomandi frumefna innan sviga eru einnig notuð fyrir frumefnið.
Mynd:
Katrín Lilja Sigurðardóttir, Emelía Eiríksdóttir og Jón Gunnar Þorsteinsson. „Hvað heita öll frumefnin á íslensku?“ Vísindavefurinn, 13. nóvember 2026, sótt 13. nóvember 2026, https://visindavefur.is/svar.php?id=89909.
Katrín Lilja Sigurðardóttir, Emelía Eiríksdóttir og Jón Gunnar Þorsteinsson. (2026, 13. nóvember). Hvað heita öll frumefnin á íslensku? Vísindavefurinn. https://visindavefur.is/svar.php?id=89909
Katrín Lilja Sigurðardóttir, Emelía Eiríksdóttir og Jón Gunnar Þorsteinsson. „Hvað heita öll frumefnin á íslensku?“ Vísindavefurinn. 13. nóv. 2026. Vefsíða. 13. nóv. 2026. <https://visindavefur.is/svar.php?id=89909>.
Sólin
Rís 09:49 • sest 16:34
Tunglið
Rís 00:00 • Sest 00:00
Flóð
Árdegis: 08:26 • Síðdegis: 20:43
Fjara
Árdegis: 02:07 • Síðdegis: 14:44
